{"id":1484,"date":"2022-03-02T11:19:01","date_gmt":"2022-03-02T10:19:01","guid":{"rendered":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/?p=1484"},"modified":"2023-03-07T09:23:54","modified_gmt":"2023-03-07T08:23:54","slug":"bioeconomie-agriculture","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/bioeconomie-agriculture\/","title":{"rendered":"Bio\u00e9conomie et agriculture"},"content":{"rendered":"\n<h1 class=\"wp-block-heading\"><strong>Bio\u00e9conomie : le fondement d\u2019un nouveau r\u00e9gime de croissance pour l\u2019agriculture\u00a0? \u00a0<\/strong><\/h1>\n\n\n\n<p>La<strong> bio\u00e9conomie englobe l\u2019ensemble des activit\u00e9s de production et de transformation de la biomasse<\/strong>. Cette biomasse peut \u00eatre <strong>d\u2019origine agricole, foresti\u00e8re ou aquacole<\/strong>. Les finalit\u00e9s sont  alors la <strong>production alimentaire, de chimie biosourc\u00e9e, de mat\u00e9riaux biosourc\u00e9s ou d\u2019\u00e9nergie<\/strong>. Elle offre de nombreuses <strong>opportunit\u00e9s pour r\u00e9pondre aux grands enjeux de l&rsquo;agriculture de demain<\/strong>, tant environnementaux que sociaux et \u00e9conomiques. La bio\u00e9conomie est devenue une <strong>priorit\u00e9 nationale en se dotant d\u2019un plan d\u2019action interminist\u00e9riel en 2018.<\/strong><\/p>\n\n\n<div class=\"_3d-flip-book  fb3d-fullscreen-mode full-size\" data-id=\"1482\" data-mode=\"fullscreen\" data-title=\"false\" data-template=\"short-white-book-view\" data-lightbox=\"dark-shadow\" data-urlparam=\"fb3d-page\" data-page-n=\"0\" data-pdf=\"\" data-tax=\"null\" data-thumbnail=\"\" data-cols=\"3\" data-book-template=\"default\" data-trigger=\"\"><\/div><script type=\"text\/javascript\">window.FB3D_CLIENT_DATA = window.FB3D_CLIENT_DATA || [];FB3D_CLIENT_DATA.push('eyJwb3N0cyI6eyIxNDgyIjp7IklEIjoxNDgyLCJ0aXRsZSI6IkJpb1x1MDBlOWNvbm9taWUgbGUgZm9uZGVtZW50IGQndW4gbm91dmVhdSBtb2RcdTAwZThsZSBhZ3JpY29sZSIsInR5cGUiOiJwZGYiLCJyZWFkeV9mdW5jdGlvbiI6IiIsImJvb2tfc3R5bGUiOiJmbGF0IiwiYm9va190ZW1wbGF0ZSI6Im5vbmUiLCJvdXRsaW5lIjpbXSwiZGF0YSI6eyJwb3N0X0lEIjoiMTQ4MyIsImd1aWQiOiJodHRwczpcL1wvbm9ybWFuZGllbWFpbmUuY2VyZnJhbmNlLmZyXC9hcmFkMlwvd3AtY29udGVudFwvdXBsb2Fkc1wvc2l0ZXNcLzNcLzIwMjJcLzAzXC9CaW9lY29ub21pZS1sZS1mb25kZW1lbnQtZHVuLW5vdXZlYXUtbW9kZWxlLWFncmljb2xlLUFSQURcdTAwYjIucGRmIiwicGRmX3BhZ2VzIjoiMyIsInBhZ2VzX2N1c3RvbWl6YXRpb24iOiJub25lIn0sInRodW1ibmFpbCI6eyJkYXRhIjp7InBvc3RfSUQiOiIwIn0sInR5cGUiOiJhdXRvIn0sInByb3BzIjp7ImNhY2hlZFBhZ2VzIjoiYXV0byIsInJlbmRlckluYWN0aXZlUGFnZXMiOiJhdXRvIiwicmVuZGVySW5hY3RpdmVQYWdlc09uTW9iaWxlIjoiYXV0byIsInJlbmRlcldoaWxlRmxpcHBpbmciOiJhdXRvIiwicHJlbG9hZFBhZ2VzIjoiYXV0byIsInJ0bCI6ImF1dG8iLCJpbnRlcmFjdGl2ZUNvcm5lcnMiOiJhdXRvIiwic2hlZXQiOnsic3RhcnRWZWxvY2l0eSI6ImF1dG8iLCJ3YXZlIjoiYXV0byIsInNoYXBlIjoiYXV0byIsIndpZHRoVGV4ZWxzIjoiYXV0byIsImNvbG9yIjoiYXV0byIsInNpZGUiOiJhdXRvIiwiY29ybmVyRGV2aWF0aW9uIjoiYXV0byIsImZsZXhpYmlsaXR5IjoiYXV0byIsImZsZXhpYmxlQ29ybmVyIjoiYXV0byIsImJlbmRpbmciOiJhdXRvIiwiaGVpZ2h0VGV4ZWxzIjoiYXV0byJ9LCJjb3ZlciI6eyJ3YXZlIjoiYXV0byIsImNvbG9yIjoiYXV0byIsImJpbmRlclRleHR1cmUiOiJhdXRvIiwiZGVwdGgiOiJhdXRvIiwicGFkZGluZyI6ImF1dG8iLCJzdGFydFZlbG9jaXR5IjoiYXV0byIsImZsZXhpYmlsaXR5IjoiYXV0byIsImZsZXhpYmxlQ29ybmVyIjoiYXV0byIsImJlbmRpbmciOiJhdXRvIiwid2lkdGhUZXhlbHMiOiJhdXRvIiwiaGVpZ2h0VGV4ZWxzIjoiYXV0byIsIm1hc3MiOiJhdXRvIiwic2lkZSI6ImF1dG8iLCJzaGFwZSI6ImF1dG8ifSwicGFnZSI6eyJ3YXZlIjoiYXV0byIsImNvbG9yIjoiYXV0byIsImRlcHRoIjoiYXV0byIsInN0YXJ0VmVsb2NpdHkiOiJhdXRvIiwiZmxleGliaWxpdHkiOiJhdXRvIiwiZmxleGlibGVDb3JuZXIiOiJhdXRvIiwiYmVuZGluZyI6ImF1dG8iLCJ3aWR0aFRleGVscyI6ImF1dG8iLCJoZWlnaHRUZXhlbHMiOiJhdXRvIiwibWFzcyI6ImF1dG8iLCJzaWRlIjoiYXV0byIsInNoYXBlIjoiYXV0byJ9LCJoZWlnaHQiOiJhdXRvIiwid2lkdGgiOiJhdXRvIiwiZ3Jhdml0eSI6ImF1dG8iLCJwYWdlc0ZvclByZWRpY3RpbmciOiJhdXRvIn0sImNvbnRyb2xQcm9wcyI6eyJhY3Rpb25zIjp7ImNtZFNhdmUiOnsiZW5hYmxlZCI6ImF1dG8iLCJlbmFibGVkSW5OYXJyb3ciOiJhdXRvIn0sImNtZFByaW50Ijp7ImVuYWJsZWQiOiJhdXRvIiwiZW5hYmxlZEluTmFycm93IjoiYXV0byJ9LCJjbWRTaW5nbGVQYWdlIjp7ImVuYWJsZWQiOiJhdXRvIiwiZW5hYmxlZEluTmFycm93IjoiYXV0byIsImFjdGl2ZSI6ImF1dG8iLCJhY3RpdmVGb3JNb2JpbGUiOiJhdXRvIn19fSwiYXV0b1RodW1ibmFpbCI6Imh0dHBzOlwvXC9ub3JtYW5kaWVtYWluZS5jZXJmcmFuY2UuZnJcL2FyYWQyXC93cC1jb250ZW50XC91cGxvYWRzXC9zaXRlc1wvM1wvM2QtZmxpcC1ib29rXC9hdXRvLXRodW1ibmFpbHNcLzE0ODIucG5nIiwicG9zdF9uYW1lIjoiYmlvZWNvbm9taWUtYWdyaWNvbGUiLCJwb3N0X3R5cGUiOiIzZC1mbGlwLWJvb2sifX0sInBhZ2VzIjpbXSwiZmlyc3RQYWdlcyI6W119');window.FB3D_CLIENT_LOCALE && FB3D_CLIENT_LOCALE.render && FB3D_CLIENT_LOCALE.render();<\/script>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Vers une \u00e9conomie d\u00e9carbon\u00e9e<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Le concept de bio\u00e9conomie n\u2019est pas r\u00e9cent, il date des ann\u00e9es 1970. C\u2019est un changement de paradigme. La d\u00e9gradation de l\u2019environnement ne fait plus l\u2019objet d\u2019un calcul \u00e9conomique rationnel. Mais la logique \u00e9conomique devient un sous ensemble de la biosph\u00e8re d\u2019o\u00f9 le terme bio\u00e9conomie. Il existe <strong>diff\u00e9rentes approches de la bio\u00e9conomie<\/strong>. Pour l\u2019OCDE, c\u2019est d\u2019abord une <strong>approche biotechnologique<\/strong>. Pour l\u2019Union Europ\u00e9enne, il s\u2019agit de <strong>valoriser les surplus agricoles<\/strong> avec la notion de chimie verte, tout en maintenant la s\u00e9curit\u00e9 alimentaire. Enfin, il existe une version tr\u00e8s radicale bas\u00e9e sur la notion de d\u00e9croissance. En France, d\u2019apr\u00e8s l\u2019arr\u00eat\u00e9 du 19 ao\u00fbt 2019, <strong>la bio\u00e9conomie regroupe l\u2019ensemble des activit\u00e9s li\u00e9es \u00e0 la production, \u00e0 l\u2019utilisation et \u00e0 la transformation de bioressources<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u2019est dans tous les cas une \u00e9conomie de la biomasse dont la <strong>finalit\u00e9 est de contribuer \u00e0 r\u00e9duire les effets sur le climat des activit\u00e9s centr\u00e9es sur le p\u00e9trole<\/strong>. Les d\u00e9bouch\u00e9s sont donc\u00a0: <\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>la <strong>production alimentaire humaine et animale<\/strong>, <\/li><li>les <strong>bio\u00e9nergies<\/strong>,<\/li><li> les <strong>mat\u00e9riaux biosourc\u00e9s<\/strong> (fibres v\u00e9g\u00e9tales\u2026), <\/li><li>les <strong>mol\u00e9cules biosourc\u00e9es<\/strong> (chimie du v\u00e9g\u00e9tal),<\/li><li>la <strong>production de services environnementaux <\/strong>comme le stockage du carbone.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Pour le secteur agricole, la bio\u00e9conomie propose de nouvelles opportunit\u00e9.<strong> Les agriculteurs peuvent devenir biomassiculteurs <\/strong>pour l\u2019approvisionnement des bioraffineries, <strong>mol\u00e9culteurs<\/strong> pour la production de mol\u00e9cules biosourc\u00e9es ou encore <strong>\u00e9nergiculteurs<\/strong> pour la production de biogaz.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Des march\u00e9s en forte demande de produits biosourc\u00e9s<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Le march\u00e9 cosm\u00e9tique<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>Le <strong>march\u00e9 des cosm\u00e9tiques est un march\u00e9 en croissance.<\/strong> Il l&rsquo;est<strong> en particulier sur le segment du naturel<\/strong>,(+ 10 % chaque ann\u00e9e) et surtout en Europe. L\u2019enjeu est donc de d\u00e9velopper de nouveaux ingr\u00e9dients et process tout en privil\u00e9giant l\u2019approvisionnement en circuit court.<\/p>\n\n\n\n<p>Le <strong><a href=\"https:\/\/www.univ-lehavre.fr\/spip.php?article3338\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">projet V2C <\/a>est issu d\u2019une collaboration entre une coop\u00e9rative agricole, AGRIAL, une savonnerie, un laboratoire et une unit\u00e9 de recherche en chimie organique et macromol\u00e9culaire<\/strong>. Il vise \u00e0 valoriser des co-produits issus de la fabrication du cidre. L\u2019objectif est de <strong>mettre au point des produits cosm\u00e9tiques enrichis en huile de p\u00e9pin de pomme<\/strong> (coproduit) et en t<strong>ourteau de p\u00e9pin de pomme <\/strong>(coproduit de coproduit) <strong>comme agent exfoliant<\/strong>. Ils sont en cours de finalisation des formulations et les produits issus de ce projet devraient \u00eatre commercialis\u00e9s fin 2022. Ce projet pourrait donc<strong> permettre \u00e0 la fois de p\u00e9renniser la fili\u00e8re cidricole normande et de cr\u00e9er des emplois dans la cosm\u00e9tique dans la r\u00e9gion<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u2019autres exemples de valorisation de produits agricoles dans la cosm\u00e9tique existent. Comme par exemple, l<strong>\u2019incorporation d\u2019huiles issues de graines de lin dans des cr\u00e8mes de beaut\u00e9<\/strong>. Dans ce cas, le lin pourrait \u00eatre valoris\u00e9 \u00e0 trois niveaux pour\u00a0: <\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>sa fibre dans le textile, <\/li><li>son huile de graines dans le cosm\u00e9tique,<\/li><li>le tourteau de lin dans l\u2019alimentation animale.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Le march\u00e9 des mat\u00e9riaux biosourc\u00e9s<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Utiliser l\u2019herbe pour maintenir les prairies<\/h4>\n\n\n\n<p>Agriculteur dans le Pays de Caux en polyculture \u00e9levage bovin viande situ\u00e9 dans zone de captage Grenelle, Patrick AUGER a d\u00e9marr\u00e9 un projet dont l\u2019objectif est de <strong>maintenir les prairies<\/strong> (pas de phytos, pas d\u2019\u00e9rosion, biodiversit\u00e9, stockage de carbone) <strong>en proposant des mat\u00e9riaux \u00e0 base d\u2019herbe permettant de stocker du carbone durablement<\/strong>.\u00a0 En 2020, avec UniLasalle, il a r\u00e9alis\u00e9 une \u00e9tude de faisabilit\u00e9 pour utiliser de l\u2019herbe pour la fabrication de produits biosourc\u00e9s.\u00a0Pour des questions de logistique et stockage, il a alors choisi de travailler sur l\u2019herbe s\u00e8che enrubann\u00e9e ou en balle de foin : granul\u00e9s, panneau d\u2019herbe isolant, film plastique.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>Des prototypes de mat\u00e9riaux sont en cours d\u2019\u00e9tude. Comme par exemple, des panneaux isolants \u00e0 base d\u2019herbe s\u00e8che \u00e0 170\u00b0C avec une qualit\u00e9 proche de la laine min\u00e9rale.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">De l\u2019anas de lin \u00e0 la brosse \u00e0 cheveux<\/h4>\n\n\n\n<p>La soci\u00e9t\u00e9 <strong><a href=\"https:\/\/natta.net\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">NATTA<\/a> dans l\u2019Orne produit des pi\u00e8ces plastiques <\/strong>par injection. Aujourd&rsquo;hui elles sont principalement issues du p\u00e9trole notamment pour le secteur de l\u2019automobile. Leur objectif est donc de pouvoir proposer des mat\u00e9riaux 100% recycl\u00e9s. Mais aujourd\u2019hui, souvent les mat\u00e9riaux biosourc\u00e9s sont d\u2019origine exotique : ma\u00efs, canne \u00e0 sucre\u2026 L\u2019id\u00e9e est de <strong>travailler sur une r\u00e9sine issue de mat\u00e9riaux fran\u00e7ais<\/strong>. Ils ont comme projet une brosse \u00e0 cheveux \u00e0 base d\u2019anas de lin ou d\u2019un peigne \u00e0 partir de miscanthus.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">\u00ab Pa\u00efPack \u00bb : un mat\u00e9riau \u00e0 base des chutes de production de pailles en paille La Perche<\/h4>\n\n\n\n<p>Depuis 3 ans, le studio de design <strong>Fertile propose une paille en paille appel\u00e9e <a href=\"https:\/\/laperche.bio\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">La Perche<\/a> en r\u00e9ponse \u00e0 la probl\u00e9matique des produits plastiques \u00e0 usage unique<\/strong>. Cette paille permet de valoriser un coproduit agricole du seigle et d\u2019apporter un revenu compl\u00e9mentaire aux agriculteurs. Toutefois, la fabrication de ces pailles n\u2019utilise que 30 % d\u2019une paille bio de seigle. En effet, elle peut faire jusqu\u2019\u00e0 3m de haut. Cela g\u00e9n\u00e8re beaucoup de d\u00e9chets. Le <strong>projet Pa\u00efPack vise donc \u00e0 mettre au point un mat\u00e9riau biosourc\u00e9 issu des broyats de d\u00e9chets de paille<\/strong>. Les d\u00e9bouch\u00e9s possibles sont la production de bouchons ou encore de boutons\u2026<\/p>\n\n\n\n<p>La <strong>bio\u00e9conomie offre de nombreux d\u00e9bouch\u00e9s aux agriculteurs<\/strong>. Si le plus connu aujourd\u2019hui est la production d\u2019\u00e9nergie, le march\u00e9 des mat\u00e9riaux et mol\u00e9cules biosourc\u00e9s reste encore \u00e0 d\u00e9fricher. Pour les agriculteurs, c\u2019est l\u2019<strong>opportunit\u00e9 de se diversifier avec des productions \u00e0 haute valeur ajout\u00e9e.<\/strong> Mais elle pr\u00e9sente souvent aussi un int\u00e9r\u00eat agronomique (chanvre, lin\u2026) ou de maintient des cultures comme les prairies.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img data-recalc-dims=\"1\" fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/03\/straw-role-g069c58be3_1920.jpg?resize=1024%2C806&#038;ssl=1\" alt=\"Bio\u00e9conomie, le fondement d\u2019un nouveau r\u00e9gime de croissance pour l\u2019agriculture ?  \" class=\"wp-image-1486\" width=\"1024\" height=\"806\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/03\/straw-role-g069c58be3_1920.jpg?resize=1024%2C806&amp;ssl=1 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/03\/straw-role-g069c58be3_1920.jpg?resize=300%2C236&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/03\/straw-role-g069c58be3_1920.jpg?resize=768%2C605&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/03\/straw-role-g069c58be3_1920.jpg?resize=1536%2C1210&amp;ssl=1 1536w, https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/03\/straw-role-g069c58be3_1920.jpg?w=1920&amp;ssl=1 1920w\" sizes=\"(max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" \/><figcaption>Bio\u00e9conomie, le fondement d\u2019un nouveau r\u00e9gime de croissance pour l\u2019agriculture\u00a0? \u00a0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Source\u00a0:<\/h2>\n\n\n\n<p><em><a href=\"https:\/\/normandie.chambres-agriculture.fr\/conseils-et-services\/preserver-lenvironnement\/energies\/les-rencontres-normandes-de-la-bioeconomie\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Rencontres normandes de la bio\u00e9conomie<\/a> du 21 janvier 2021<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Retrouvez toutes les publications de l&rsquo;ARAD2 sur l&rsquo;<a href=\"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/category\/agroecologie\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">agro\u00e9cologie<\/a> sur notre site internet.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bio\u00e9conomie : fondement d&rsquo;un nouveau r\u00e9gime de croissance pour l&rsquo;agriculture ?<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":1486,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[29],"tags":[],"class_list":["post-1484","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-agroecologie"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Bio\u00e9conomie et agriculture - L&#039;ARAD2<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"La bio\u00e9conomie offre de nombreuses opportunit\u00e9s pour r\u00e9pondre aux enjeux de l&#039;agriculture de demain : environnementaux, sociaux et \u00e9conomiques\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/bioeconomie-agriculture\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"fr_FR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Bio\u00e9conomie et agriculture - L&#039;ARAD2\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"La bio\u00e9conomie offre de nombreuses opportunit\u00e9s pour r\u00e9pondre aux enjeux de l&#039;agriculture de demain : environnementaux, sociaux et \u00e9conomiques\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/bioeconomie-agriculture\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"L&#039;ARAD2\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-03-02T10:19:01+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-03-07T08:23:54+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/03\/straw-role-g069c58be3_1920.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1512\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Lola\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"\u00c9crit par\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Lola\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Dur\u00e9e de lecture estim\u00e9e\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"6 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/bioeconomie-agriculture\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/bioeconomie-agriculture\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Lola\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9d5645901ac39987762b3b959a346f05\"},\"headline\":\"Bio\u00e9conomie et agriculture\",\"datePublished\":\"2022-03-02T10:19:01+00:00\",\"dateModified\":\"2023-03-07T08:23:54+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/bioeconomie-agriculture\\\/\"},\"wordCount\":1130,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/bioeconomie-agriculture\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/3\\\/2022\\\/03\\\/straw-role-g069c58be3_1920.jpg?fit=1920%2C1512&ssl=1\",\"articleSection\":[\"Agro\u00e9cologie\"],\"inLanguage\":\"fr-FR\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/bioeconomie-agriculture\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/bioeconomie-agriculture\\\/\",\"name\":\"Bio\u00e9conomie et agriculture - L&#039;ARAD2\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/bioeconomie-agriculture\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/bioeconomie-agriculture\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/3\\\/2022\\\/03\\\/straw-role-g069c58be3_1920.jpg?fit=1920%2C1512&ssl=1\",\"datePublished\":\"2022-03-02T10:19:01+00:00\",\"dateModified\":\"2023-03-07T08:23:54+00:00\",\"description\":\"La bio\u00e9conomie offre de nombreuses opportunit\u00e9s pour r\u00e9pondre aux enjeux de l'agriculture de demain : environnementaux, sociaux et \u00e9conomiques\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/bioeconomie-agriculture\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/bioeconomie-agriculture\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/bioeconomie-agriculture\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/3\\\/2022\\\/03\\\/straw-role-g069c58be3_1920.jpg?fit=1920%2C1512&ssl=1\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/3\\\/2022\\\/03\\\/straw-role-g069c58be3_1920.jpg?fit=1920%2C1512&ssl=1\",\"width\":1920,\"height\":1512,\"caption\":\"bio\u00e9conomie et agriculture\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/bioeconomie-agriculture\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Accueil\",\"item\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Bio\u00e9conomie et agriculture\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/\",\"name\":\"L&#039;ARAD2\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"fr-FR\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/#organization\",\"name\":\"L&#039;ARAD2\",\"url\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/3\\\/2020\\\/10\\\/Logo-arad2.png?fit=400%2C223&ssl=1\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/3\\\/2020\\\/10\\\/Logo-arad2.png?fit=400%2C223&ssl=1\",\"width\":400,\"height\":223,\"caption\":\"L&#039;ARAD2\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9d5645901ac39987762b3b959a346f05\",\"name\":\"Lola\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/d107c1b0f7f9e6250c6c7f9239b8c025730a0a51e46eebc2e1e6a38220f74e7d?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/d107c1b0f7f9e6250c6c7f9239b8c025730a0a51e46eebc2e1e6a38220f74e7d?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/d107c1b0f7f9e6250c6c7f9239b8c025730a0a51e46eebc2e1e6a38220f74e7d?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Lola\"},\"sameAs\":[\"lola\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/author\\\/lola\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Bio\u00e9conomie et agriculture - L&#039;ARAD2","description":"La bio\u00e9conomie offre de nombreuses opportunit\u00e9s pour r\u00e9pondre aux enjeux de l'agriculture de demain : environnementaux, sociaux et \u00e9conomiques","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/bioeconomie-agriculture\/","og_locale":"fr_FR","og_type":"article","og_title":"Bio\u00e9conomie et agriculture - L&#039;ARAD2","og_description":"La bio\u00e9conomie offre de nombreuses opportunit\u00e9s pour r\u00e9pondre aux enjeux de l'agriculture de demain : environnementaux, sociaux et \u00e9conomiques","og_url":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/bioeconomie-agriculture\/","og_site_name":"L&#039;ARAD2","article_published_time":"2022-03-02T10:19:01+00:00","article_modified_time":"2023-03-07T08:23:54+00:00","og_image":[{"width":1920,"height":1512,"url":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/03\/straw-role-g069c58be3_1920.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Lola","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"\u00c9crit par":"Lola","Dur\u00e9e de lecture estim\u00e9e":"6 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/bioeconomie-agriculture\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/bioeconomie-agriculture\/"},"author":{"name":"Lola","@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/#\/schema\/person\/9d5645901ac39987762b3b959a346f05"},"headline":"Bio\u00e9conomie et agriculture","datePublished":"2022-03-02T10:19:01+00:00","dateModified":"2023-03-07T08:23:54+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/bioeconomie-agriculture\/"},"wordCount":1130,"publisher":{"@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/bioeconomie-agriculture\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/03\/straw-role-g069c58be3_1920.jpg?fit=1920%2C1512&ssl=1","articleSection":["Agro\u00e9cologie"],"inLanguage":"fr-FR"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/bioeconomie-agriculture\/","url":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/bioeconomie-agriculture\/","name":"Bio\u00e9conomie et agriculture - L&#039;ARAD2","isPartOf":{"@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/bioeconomie-agriculture\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/bioeconomie-agriculture\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/03\/straw-role-g069c58be3_1920.jpg?fit=1920%2C1512&ssl=1","datePublished":"2022-03-02T10:19:01+00:00","dateModified":"2023-03-07T08:23:54+00:00","description":"La bio\u00e9conomie offre de nombreuses opportunit\u00e9s pour r\u00e9pondre aux enjeux de l'agriculture de demain : environnementaux, sociaux et \u00e9conomiques","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/bioeconomie-agriculture\/#breadcrumb"},"inLanguage":"fr-FR","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/bioeconomie-agriculture\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/bioeconomie-agriculture\/#primaryimage","url":"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/03\/straw-role-g069c58be3_1920.jpg?fit=1920%2C1512&ssl=1","contentUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/03\/straw-role-g069c58be3_1920.jpg?fit=1920%2C1512&ssl=1","width":1920,"height":1512,"caption":"bio\u00e9conomie et agriculture"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/bioeconomie-agriculture\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Accueil","item":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Bio\u00e9conomie et agriculture"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/#website","url":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/","name":"L&#039;ARAD2","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"fr-FR"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/#organization","name":"L&#039;ARAD2","url":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2020\/10\/Logo-arad2.png?fit=400%2C223&ssl=1","contentUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2020\/10\/Logo-arad2.png?fit=400%2C223&ssl=1","width":400,"height":223,"caption":"L&#039;ARAD2"},"image":{"@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/#\/schema\/person\/9d5645901ac39987762b3b959a346f05","name":"Lola","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d107c1b0f7f9e6250c6c7f9239b8c025730a0a51e46eebc2e1e6a38220f74e7d?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d107c1b0f7f9e6250c6c7f9239b8c025730a0a51e46eebc2e1e6a38220f74e7d?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d107c1b0f7f9e6250c6c7f9239b8c025730a0a51e46eebc2e1e6a38220f74e7d?s=96&d=mm&r=g","caption":"Lola"},"sameAs":["lola"],"url":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/author\/lola\/"}]}},"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/03\/straw-role-g069c58be3_1920.jpg?fit=1920%2C1512&ssl=1","jetpack-related-posts":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1484","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1484"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1484\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1487,"href":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1484\/revisions\/1487"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1486"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1484"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1484"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1484"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}