{"id":1905,"date":"2022-07-21T16:15:54","date_gmt":"2022-07-21T14:15:54","guid":{"rendered":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/?p=1905"},"modified":"2023-03-07T09:23:48","modified_gmt":"2023-03-07T08:23:48","slug":"impacts-des-produits-phytosanitaires","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/impacts-des-produits-phytosanitaires\/","title":{"rendered":"Impacts des produits phytosanitaires"},"content":{"rendered":"\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Impacts des produits phytosanitaires sur la biodiversit\u00e9 et les services \u00e9cosyst\u00e9miques<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dans cette publication, nous vous pr\u00e9sentons les<strong> impacts des produits phytosanitaires sur la biodiversit\u00e9 et les services \u00e9cosyst\u00e9miques<\/strong>. Chaque ann\u00e9e, entre 55\u00a0000 et 70\u00a0000 tonnes de substances actives phytopharmaceutiques sont vendues sur le territoire fran\u00e7ais. La r\u00e9glementation europ\u00e9enne en mati\u00e8re de mise sur le march\u00e9 des produits phytosanitaires vise un degr\u00e9 \u00e9lev\u00e9 de protection avec en particulier pour principe d\u2019\u00e9viter tout effet inacceptable sur l\u2019environnement. Toutefois, elle ne parvient pas compl\u00e8tement \u00e0 atteindre cet objectif. La raison est notamment une <strong>prise en compte insuffisante de la diversit\u00e9 des interactions<\/strong>, telles qu\u2019elles se produisent dans l\u2019environnement. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Une<strong> expertise scientifique collective a \u00e9t\u00e9 conduite<\/strong>. Elle avait pour objectif d\u2019\u00e9valuer le devenir et les impacts de ces substances une fois introduites dans l\u2019environnement. Il en ressort que <strong>tous les milieux sont concern\u00e9s par la contamination de m\u00e9langes de produits phytopharmaceutiques<\/strong>. Mais les zones agricoles proches des lieux d\u2019applications sont les plus contamin\u00e9es. Cette contamination affecte ensuite les sols et cours d\u2019eau jusqu\u2019aux mers et aux oc\u00e9ans. De plus, la pollution chimique &#8211; \u00e0 laquelle les produits phytopharmaceutiques contribuent \u2013 appara\u00eet comme le troisi\u00e8me ou quatri\u00e8me facteur de destruction de la biodiversit\u00e9 \u00e0 l\u2019\u00e9chelle mondiale. Elle se situe derri\u00e8re le changement ou la destruction des habitats naturels, l\u2019exploitation des ressources et le changement climatique. Enfin,<strong> les trois services \u00e9cosyst\u00e9miques impact\u00e9s par les pesticides sont<\/strong> :<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>la <strong>production v\u00e9g\u00e9tale cultiv\u00e9e<\/strong> (affect\u00e9e positivement car prot\u00e9g\u00e9e des ravageurs et maladies par les produits phytopharmaceutiques), <\/li><li>la <strong>pollinisation<\/strong> (affect\u00e9e n\u00e9gativement, principalement par les insecticides n\u00e9onicotinoides et pyr\u00e9thrino\u00efdes),<\/li><li>la <strong>lutte par les pr\u00e9dateurs naturels contre les ravageurs<\/strong> des cultures (n\u00e9gativement impact\u00e9e elle-aussi).<\/li><\/ul>\n\n\n<div class=\"_3d-flip-book  fb3d-fullscreen-mode full-size\" data-id=\"1907\" data-mode=\"fullscreen\" data-title=\"false\" data-template=\"short-white-book-view\" data-lightbox=\"dark-shadow\" data-urlparam=\"fb3d-page\" data-page-n=\"0\" data-pdf=\"\" data-tax=\"null\" data-thumbnail=\"\" data-cols=\"3\" data-book-template=\"default\" data-trigger=\"\"><\/div><script type=\"text\/javascript\">window.FB3D_CLIENT_DATA = window.FB3D_CLIENT_DATA || [];FB3D_CLIENT_DATA.push('eyJwb3N0cyI6eyIxOTA3Ijp7IklEIjoxOTA3LCJ0aXRsZSI6IkltcGFjdHMgZGVzIFBQUCBzdXIgYmlvZGl2ZXJzaXRcdTAwZTkgZXQgc2VydmljZXMgXHUwMGU5Y29zeXN0XHUwMGU5bWlxdWVzIiwidHlwZSI6InBkZiIsInJlYWR5X2Z1bmN0aW9uIjoiIiwiYm9va19zdHlsZSI6ImZsYXQiLCJib29rX3RlbXBsYXRlIjoibm9uZSIsIm91dGxpbmUiOltdLCJkYXRhIjp7InBvc3RfSUQiOiIxOTA4IiwiZ3VpZCI6Imh0dHBzOlwvXC9ub3JtYW5kaWVtYWluZS5jZXJmcmFuY2UuZnJcL2FyYWQyXC93cC1jb250ZW50XC91cGxvYWRzXC9zaXRlc1wvM1wvMjAyMlwvMDdcL0ltcGFjdC1kZXMtUFBQLXN1ci1iaW9kaXZlcnNpdGUtZXQtc2VydmljZXMtZWNvc3lzdGVtaXF1ZXMtQVJBRFx1MDBiMi5wZGYiLCJwZGZfcGFnZXMiOiI0IiwicGFnZXNfY3VzdG9taXphdGlvbiI6Im5vbmUifSwidGh1bWJuYWlsIjp7ImRhdGEiOnsicG9zdF9JRCI6IjAifSwidHlwZSI6ImF1dG8ifSwicHJvcHMiOnsiY2FjaGVkUGFnZXMiOiJhdXRvIiwicmVuZGVySW5hY3RpdmVQYWdlcyI6ImF1dG8iLCJyZW5kZXJJbmFjdGl2ZVBhZ2VzT25Nb2JpbGUiOiJhdXRvIiwicmVuZGVyV2hpbGVGbGlwcGluZyI6ImF1dG8iLCJwcmVsb2FkUGFnZXMiOiJhdXRvIiwicnRsIjoiYXV0byIsImludGVyYWN0aXZlQ29ybmVycyI6ImF1dG8iLCJzaGVldCI6eyJzdGFydFZlbG9jaXR5IjoiYXV0byIsIndhdmUiOiJhdXRvIiwic2hhcGUiOiJhdXRvIiwid2lkdGhUZXhlbHMiOiJhdXRvIiwiY29sb3IiOiJhdXRvIiwic2lkZSI6ImF1dG8iLCJjb3JuZXJEZXZpYXRpb24iOiJhdXRvIiwiZmxleGliaWxpdHkiOiJhdXRvIiwiZmxleGlibGVDb3JuZXIiOiJhdXRvIiwiYmVuZGluZyI6ImF1dG8iLCJoZWlnaHRUZXhlbHMiOiJhdXRvIn0sImNvdmVyIjp7IndhdmUiOiJhdXRvIiwiY29sb3IiOiJhdXRvIiwiYmluZGVyVGV4dHVyZSI6ImF1dG8iLCJkZXB0aCI6ImF1dG8iLCJwYWRkaW5nIjoiYXV0byIsInN0YXJ0VmVsb2NpdHkiOiJhdXRvIiwiZmxleGliaWxpdHkiOiJhdXRvIiwiZmxleGlibGVDb3JuZXIiOiJhdXRvIiwiYmVuZGluZyI6ImF1dG8iLCJ3aWR0aFRleGVscyI6ImF1dG8iLCJoZWlnaHRUZXhlbHMiOiJhdXRvIiwibWFzcyI6ImF1dG8iLCJzaWRlIjoiYXV0byIsInNoYXBlIjoiYXV0byJ9LCJwYWdlIjp7IndhdmUiOiJhdXRvIiwiY29sb3IiOiJhdXRvIiwiZGVwdGgiOiJhdXRvIiwic3RhcnRWZWxvY2l0eSI6ImF1dG8iLCJmbGV4aWJpbGl0eSI6ImF1dG8iLCJmbGV4aWJsZUNvcm5lciI6ImF1dG8iLCJiZW5kaW5nIjoiYXV0byIsIndpZHRoVGV4ZWxzIjoiYXV0byIsImhlaWdodFRleGVscyI6ImF1dG8iLCJtYXNzIjoiYXV0byIsInNpZGUiOiJhdXRvIiwic2hhcGUiOiJhdXRvIn0sImhlaWdodCI6ImF1dG8iLCJ3aWR0aCI6ImF1dG8iLCJncmF2aXR5IjoiYXV0byIsInBhZ2VzRm9yUHJlZGljdGluZyI6ImF1dG8ifSwiY29udHJvbFByb3BzIjp7ImFjdGlvbnMiOnsiY21kU2F2ZSI6eyJlbmFibGVkIjoiYXV0byIsImVuYWJsZWRJbk5hcnJvdyI6ImF1dG8ifSwiY21kUHJpbnQiOnsiZW5hYmxlZCI6ImF1dG8iLCJlbmFibGVkSW5OYXJyb3ciOiJhdXRvIn0sImNtZFNpbmdsZVBhZ2UiOnsiZW5hYmxlZCI6ImF1dG8iLCJlbmFibGVkSW5OYXJyb3ciOiJhdXRvIiwiYWN0aXZlIjoiYXV0byIsImFjdGl2ZUZvck1vYmlsZSI6ImF1dG8ifX19LCJhdXRvVGh1bWJuYWlsIjoiaHR0cHM6XC9cL25vcm1hbmRpZW1haW5lLmNlcmZyYW5jZS5mclwvYXJhZDJcL3dwLWNvbnRlbnRcL3VwbG9hZHNcL3NpdGVzXC8zXC8zZC1mbGlwLWJvb2tcL2F1dG8tdGh1bWJuYWlsc1wvMTkwNy5wbmciLCJwb3N0X25hbWUiOiJpbXBhY3RzLXBwcC1iaW9kaXZlcnNpdGUtc2VydmljZXMtZWNvc3lzdGVtaXF1ZXMiLCJwb3N0X3R5cGUiOiIzZC1mbGlwLWJvb2sifX0sInBhZ2VzIjpbXSwiZmlyc3RQYWdlcyI6W119');window.FB3D_CLIENT_LOCALE && FB3D_CLIENT_LOCALE.render && FB3D_CLIENT_LOCALE.render();<\/script>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Une pr\u00e9sence des produits phytosanitaires dans tous les compartiments environnementaux<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Les donn\u00e9es disponibles \u00e0 l\u2019\u00e9chelle mondiale montrent que <strong>tous les types de matrices<\/strong> (sol, air, eau, s\u00e9diment, ainsi que le biote) <strong>sont contamin\u00e9s par les  produits phytosanitaires<\/strong>. Cette contamniation se fait y compris dans des zones tr\u00e8s \u00e9loign\u00e9es du lieu d\u2019application. C&rsquo;est le cas par exemple de l\u2019oc\u00e9an profond ou les r\u00e9gions sub-polaires. L\u2019agriculture est identifi\u00e9e comme la source majeure d\u2019introduction des produits phytosanitaires dans l\u2019environnement. En effet, les usages agricoles sont pr\u00e9pond\u00e9rants par rapport aux autres usages (entre 95 et 98 %).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Les eaux sont principalement contamin\u00e9es par les herbicides majoritairement hydrophiles. Tandis que les compos\u00e9s hydrophobes (une grande part des insecticides) sont davantage retrouv\u00e9s dans les sols et les s\u00e9diments, ainsi que dans le biote. Les fongicides sont essentiellement retrouv\u00e9s dans les sols et l\u2019air, mais ils sont aussi pr\u00e9sents dans les eaux.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Des effets directs et indirects sur la biodiversit\u00e9<\/h2>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">La pression excerc\u00e9e sur la biodiversit\u00e9<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">La <strong>pression exerc\u00e9e sur la biodiversit\u00e9 par l\u2019exposition aux  produits phytosanitaires et \u00e0 d\u2019autres substances chimiques se combine dans l\u2019environnement avec d\u2019autres sources de stress<\/strong>. Ces <strong>sources de stress sont principalement <\/strong>:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>la <strong>destruction des habitats<\/strong> li\u00e9e \u00e0 l\u2019intensification agricole et \u00e0 l\u2019urbanisation,<\/li><li>les <strong>\u00e9volutions<\/strong> li\u00e9es au changement climatique et aux esp\u00e8ces envahissantes. <\/li><\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">La part relative des  produits phytosanitaires dans l\u2019\u00e9rosion de la biodiversit\u00e9 est donc difficile \u00e0 \u00e9tablir dans un contexte multifactoriel. Ce dernier associe plusieurs types de pressions chimique (incluant d\u2019autres substances que les  produits phytosanitaires), physique et biologique.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Les <strong>effets directs des produits phytosanitaires sont fonction de leur mode d\u2019action<\/strong>. Toutefois, de plus en plus d\u2019effets non attendus et sans relation claire avec le mode d\u2019action sont mis en \u00e9vidence.  Par exemple, c&rsquo;est le cas pour ce qui concerne les syst\u00e8mes nerveux, immunitaire, endocrinien, ou encore les interactions avec les microbiotes.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Les<strong> effets indirects s\u2019exercent essentiellement par<\/strong> :<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>la <strong>r\u00e9duction des ressources alimentaires<\/strong>, notamment suite \u00e0 l\u2019application d\u2019herbicides pour les granivores et les phytophages, et suite \u00e0 l&rsquo;application d&rsquo;insecticides ou de fongicides ayant des propri\u00e9t\u00e9s insecticides pour les insectivores<\/li><li>la <strong>perte d\u2019habitats<\/strong>, notamment suite \u00e0 l\u2019impact de l\u2019application d\u2019herbicides sur la v\u00e9g\u00e9tation<\/li><li>les <strong>variations de l\u2019intensit\u00e9 de pr\u00e9dation ou des rapports de comp\u00e9tition vis-\u00e0-vis de la ressource alimentaire<\/strong>, suite \u00e0 des impacts n\u00e9gatifs de  produits phytosanitaires sur certaines populations.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Les pressions multifactorielles<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Face aux pressions multifactorielles, certaines esp\u00e8ces r\u00e9agissent mieux que d\u2019autres,<\/strong> ce qui fait varier les \u00e9quilibres au sein des \u00e9cosyst\u00e8mes. L\u2019utilisation des produits phytosanitaires peut ainsi induire des variations d\u00e9favorables \u00e0 la sant\u00e9 des cultures. Notamment, lorsque la dynamique favorise les bioagresseurs par rapport aux auxiliaires.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">La baisse de l\u2019abondance et de la diversit\u00e9 des invert\u00e9br\u00e9s terrestres li\u00e9e \u00e0 l\u2019utilisation des produits phytosanitaires est <strong>principalement av\u00e9r\u00e9e dans les espaces agricoles<\/strong>. Dans les \u00e9cosyst\u00e8mes terrestres, tous les taxons sont affect\u00e9s. Mais les l\u00e9pidopt\u00e8res (papillons), les hym\u00e9nopt\u00e8res (abeilles, bourdons, etc.) et les col\u00e9opt\u00e8res (coccinelles, carabes, etc.), sont les plus touch\u00e9s.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">L\u2019utilisation massive d\u2019insecticides \u00e0 large spectre induit une diminution de l\u2019abondance des invert\u00e9br\u00e9s, y compris les auxiliaires des cultures. A ces effets directs s\u2019ajoutent des effets indirects. Ces<strong> effets indirects d\u00e9coulent principalement :<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>des<strong> impacts des herbicides <\/strong>sur la diversit\u00e9 et la biomasse des plantes,<\/li><li>leurs cons\u00e9quences sur l\u2019<strong>alimentation et les habitats des invert\u00e9br\u00e9s<\/strong>.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Les produits phytosanitaires sont \u00e9galement identifi\u00e9s comme un des facteurs du d\u00e9clin de l\u2019abondance et de la diversit\u00e9 des oiseaux dans les espaces agricoles, en interaction avec la simplification des paysages. <strong>Selon les esp\u00e8ces d\u2019oiseaux et leur r\u00e9gime alimentaire, cet impact des produits phytosanitaires r\u00e9sulte principalement soit<\/strong> :<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>d\u2019un <strong>effet direct : l&rsquo;ingestion de semences trait\u00e9es<\/strong> aux produits phytosanitaires par des oiseaux granivores ou ingestion d\u2019app\u00e2ts contamin\u00e9s par des rapaces, <\/li><li>d\u2019un <strong>effet indirect : diminution de la ressource alimentaire<\/strong> suite au d\u00e9clin des proies ou intoxication suite \u00e0 la consommation de proies contamin\u00e9es par certains produits phytosanitaires.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ainsi, le<strong> r\u00f4le pr\u00e9pond\u00e9rant des n\u00e9onicotino\u00efdes<\/strong> sur le d\u00e9clin de certaines populations d\u2019oiseaux a \u00e9t\u00e9 mis en \u00e9vidence :<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\"><li>sur la <strong>base de diff\u00e9rents travaux<\/strong> montrant des corr\u00e9lations n\u00e9gatives entre l\u2019abondance de ces populations,<\/li><li>des <strong>donn\u00e9es<\/strong> relatives soit \u00e0 l\u2019usage des n\u00e9onicotino\u00efdes, soit \u00e0 leur concentration dans les eaux de surface.<\/li><\/ol>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Impact des produits phytosanitaires sur les services syst\u00e9miques<\/h2>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">D\u00e9finition des services \u00e9cosyst\u00e9miques<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Les <strong>services \u00e9cosyst\u00e9miques sont les avantages socio-\u00e9conomiques <\/strong>retir\u00e9s par les populations et les soci\u00e9t\u00e9s humaines de leur utilisation durable des fonctions \u00e9cosyst\u00e9miques.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cette repr\u00e9sentation souligne notamment l\u2019<strong>importance :<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>du <strong>r\u00f4le fonctionnel des esp\u00e8ces <\/strong>impact\u00e9es par les effets des produits phytosanitaires,<\/li><li>du <strong>degr\u00e9 de redondance <\/strong>fonctionnelle,<\/li><li>des<strong> interactions entre esp\u00e8ces<\/strong>.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Les<strong> fonctions \u00e9cosyst\u00e9miques reposent sur des \u00e9quilibres, des optimums et des compl\u00e9mentarit\u00e9s<\/strong>. Elles y reposent plus que sur des relations monotones positives ou n\u00e9gatives avec l\u2019abondance d\u2019une esp\u00e8ce ou d\u2019un groupe donn\u00e9. D\u2019autre part, la richesse sp\u00e9cifique ne suffit pas \u00e0 garantir la r\u00e9silience fonctionnelle d\u2019un \u00e9cosyst\u00e8me. Par exemple, lorsque certaines fonctions ne sont assur\u00e9es que par des esp\u00e8ces qui sont impact\u00e9es par la pression exerc\u00e9e (absence de redondance fonctionnelle).<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Lien entre produits phytosanitaires et servuces \u00e9cosyst\u00e9miques<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Le lien entre  produits phytosanitaires et services \u00e9cosyst\u00e9miques n\u2019a \u00e9t\u00e9<strong> \u00e9tudi\u00e9 qu\u2019\u00e0 partir de quelques services<\/strong> principalement :\u00a0<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>la production v\u00e9g\u00e9tale, <\/li><li>la lutte biologique,<\/li><li>la pollinisation. <\/li><\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Le service de r\u00e9gulation et de maintien de la qualit\u00e9 des sols est peu pr\u00e9sent dans les services document\u00e9s. Or, compte tenu des effets mis en \u00e9vidence sur certaines fonctions assur\u00e9es par les microorganismes et les invert\u00e9br\u00e9s terrestres, qui contribuent notamment \u00e0 la d\u00e9gradation de la mati\u00e8re organique et \u00e0 la structure des sols, ce service devrait davantage faire l\u2019objet d\u2019attention.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Les <strong>travaux analys\u00e9s mettent en \u00e9vidence une tension entre la production de biomasse v\u00e9g\u00e9tale cultiv\u00e9e et les autres services<\/strong>. En effet, l\u2019apport de  produits phytosanitaires conventionnels (hors biocontr\u00f4le) intervient dans le processus de production pour supprimer un dis-service (c&rsquo;est \u00e0 dire, un d\u00e9savantage de la biodiversit\u00e9 pour l\u2019humain), celui que constitue l\u2019action des bioagresseurs. Or, en se substituant au service \u00e9cosyst\u00e9mique de lutte biologique, les  produits phytosanitaires contribuent aussi \u00e0 le d\u00e9grader. Ainsi que les autres services de r\u00e9gulation qui d\u00e9pendent de l\u2019activit\u00e9 des organismes. Par exemple, les insecticides favorisent les plantes cultiv\u00e9es par \u00e9limination des ravageurs phytophages. Mais ils affectent aussi les pr\u00e9dateurs qui assurent la lutte biologique et les pollinisateurs indispensables \u00e0 la f\u00e9condation et donc \u00e0 la formation des fruits et grains pour un grand nombre de plantes cultiv\u00e9es.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Les quelques \u00e9tudes traitant du service de r\u00e9gulation et de maintien de la qualit\u00e9 des sols sugg\u00e8rent de m\u00eame un impact n\u00e9gatif des  produits phytosanitaires. Les rares travaux conduits sur les services culturels plaident pour une meilleure prise en compte de ces derniers. Des pertes \u00e9conomiques sont par exemple document\u00e9es en lien avec la d\u00e9gradation de la qualit\u00e9 de l\u2019eau ayant des r\u00e9percussions sur le tourisme et les activit\u00e9s r\u00e9cr\u00e9atives.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Les leviers permettant la r\u00e9duction de la contamination<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Le premier levier permettant la r\u00e9duction de la contamination est la diminution des quantit\u00e9s de  produits phytosanitaires utilis\u00e9es. En aval de l\u2019utilisation des  produits phytosanitaires, d\u2019autres leviers d\u2019action permettent d\u2019intervenir sur les transferts de  produits phytosanitaires dans l\u2019environnement. Ils consistent majoritairement \u00e0 limiter leur dispersion au moment de l\u2019application, et \u00e0 r\u00e9duire les transferts apr\u00e8s l\u2019application par des am\u00e9nagements aux \u00e9chelles parcellaires et supra-parcellaires (bassin versant). Les recherches se sont intensifi\u00e9es au cours des 20 derni\u00e8res ann\u00e9es. L&rsquo;objectif est de mieux comprendre les dynamiques de transferts et am\u00e9liorer l\u2019efficacit\u00e9 des moyens d\u2019att\u00e9nuation en optimisant diff\u00e9rents param\u00e8tres de mise en \u0153uvre (dimensionnement, positionnement, etc).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ces travaux tendent \u00e0 souligner la n\u00e9cessaire combinaison de diff\u00e9rents leviers compl\u00e9mentaires, et le fait qu\u2019aucune mesure d\u2019att\u00e9nuation ne permet de neutraliser totalement les effets des produits phytosanitaires.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Source\u00a0:<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><a href=\"https:\/\/www.inrae.fr\/actualites\/impacts-produits-phytopharmaceutiques-biodiversite-services-ecosystemiques-resultats-lexpertise-scientifique-collective-inrae-ifremer#:~:text=En%20parall%C3%A8le%20de%20ce%20travail,publics%20%C3%A0%20l'automne%202022.\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Expertise scientifique collective, 2022<\/a>. Impacts des produits phytosanitaires sur la biodiversit\u00e9 et les services \u00e9cosyst\u00e9miques.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Impacts des produits phytosanitaires (PPP) sur la biodiversit\u00e9 et les services \u00e9cosyst\u00e9miques<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":1909,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[29],"tags":[],"class_list":["post-1905","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-agroecologie"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.0 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Impacts des produits phytosanitaires - L&#039;ARAD2<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Pr\u00e9sentation des impacts des produits phytosanitaires sur la biodiversit\u00e9 ainsi que sur les services \u00e9cosyst\u00e9miques\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/impacts-des-produits-phytosanitaires\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"fr_FR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Impacts des PPP sur la biodiversit\u00e9 et les services \u00e9cosyst\u00e9miques\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Pr\u00e9sentation des impacts des produits phytosanitaires sur la biodiversit\u00e9 ainsi que sur les services \u00e9cosyst\u00e9miques\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/impacts-des-produits-phytosanitaires\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"L&#039;ARAD2\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-07-21T14:15:54+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-03-07T08:23:48+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/impacts-produits-phytosanitaires.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1280\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Lola\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:title\" content=\"Impacts de produits phytosanitaires sur la biodiversit\u00e9 et les services \u00e9cosyst\u00e9miques\" \/>\n<meta name=\"twitter:description\" content=\"Pr\u00e9sentation des impacts des produits phytosanitaires sur la biodiversit\u00e9 ainsi que sur les services \u00e9cosyst\u00e9miques\" \/>\n<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/impacts-produits-phytosanitaires.jpg?fit=1920%2C1280&ssl=1\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"\u00c9crit par\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Lola\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Dur\u00e9e de lecture estim\u00e9e\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"8 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/impacts-des-produits-phytosanitaires\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/impacts-des-produits-phytosanitaires\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Lola\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9d5645901ac39987762b3b959a346f05\"},\"headline\":\"Impacts des produits phytosanitaires\",\"datePublished\":\"2022-07-21T14:15:54+00:00\",\"dateModified\":\"2023-03-07T08:23:48+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/impacts-des-produits-phytosanitaires\\\/\"},\"wordCount\":1778,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/impacts-des-produits-phytosanitaires\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/3\\\/2022\\\/07\\\/impacts-produits-phytosanitaires.jpg?fit=1920%2C1280&ssl=1\",\"articleSection\":[\"Agro\u00e9cologie\"],\"inLanguage\":\"fr-FR\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/impacts-des-produits-phytosanitaires\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/impacts-des-produits-phytosanitaires\\\/\",\"name\":\"Impacts des produits phytosanitaires - L&#039;ARAD2\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/impacts-des-produits-phytosanitaires\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/impacts-des-produits-phytosanitaires\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/3\\\/2022\\\/07\\\/impacts-produits-phytosanitaires.jpg?fit=1920%2C1280&ssl=1\",\"datePublished\":\"2022-07-21T14:15:54+00:00\",\"dateModified\":\"2023-03-07T08:23:48+00:00\",\"description\":\"Pr\u00e9sentation des impacts des produits phytosanitaires sur la biodiversit\u00e9 ainsi que sur les services \u00e9cosyst\u00e9miques\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/impacts-des-produits-phytosanitaires\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/impacts-des-produits-phytosanitaires\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/impacts-des-produits-phytosanitaires\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/3\\\/2022\\\/07\\\/impacts-produits-phytosanitaires.jpg?fit=1920%2C1280&ssl=1\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/3\\\/2022\\\/07\\\/impacts-produits-phytosanitaires.jpg?fit=1920%2C1280&ssl=1\",\"width\":1920,\"height\":1280,\"caption\":\"Impacts des PPP Produits Phytosanitaires\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/impacts-des-produits-phytosanitaires\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Accueil\",\"item\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Impacts des produits phytosanitaires\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/\",\"name\":\"L&#039;ARAD2\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"fr-FR\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/#organization\",\"name\":\"L&#039;ARAD2\",\"url\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/3\\\/2020\\\/10\\\/Logo-arad2.png?fit=400%2C223&ssl=1\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/3\\\/2020\\\/10\\\/Logo-arad2.png?fit=400%2C223&ssl=1\",\"width\":400,\"height\":223,\"caption\":\"L&#039;ARAD2\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9d5645901ac39987762b3b959a346f05\",\"name\":\"Lola\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/d107c1b0f7f9e6250c6c7f9239b8c025730a0a51e46eebc2e1e6a38220f74e7d?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/d107c1b0f7f9e6250c6c7f9239b8c025730a0a51e46eebc2e1e6a38220f74e7d?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/d107c1b0f7f9e6250c6c7f9239b8c025730a0a51e46eebc2e1e6a38220f74e7d?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Lola\"},\"sameAs\":[\"lola\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/author\\\/lola\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Impacts des produits phytosanitaires - L&#039;ARAD2","description":"Pr\u00e9sentation des impacts des produits phytosanitaires sur la biodiversit\u00e9 ainsi que sur les services \u00e9cosyst\u00e9miques","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/impacts-des-produits-phytosanitaires\/","og_locale":"fr_FR","og_type":"article","og_title":"Impacts des PPP sur la biodiversit\u00e9 et les services \u00e9cosyst\u00e9miques","og_description":"Pr\u00e9sentation des impacts des produits phytosanitaires sur la biodiversit\u00e9 ainsi que sur les services \u00e9cosyst\u00e9miques","og_url":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/impacts-des-produits-phytosanitaires\/","og_site_name":"L&#039;ARAD2","article_published_time":"2022-07-21T14:15:54+00:00","article_modified_time":"2023-03-07T08:23:48+00:00","og_image":[{"width":1920,"height":1280,"url":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/impacts-produits-phytosanitaires.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Lola","twitter_card":"summary_large_image","twitter_title":"Impacts de produits phytosanitaires sur la biodiversit\u00e9 et les services \u00e9cosyst\u00e9miques","twitter_description":"Pr\u00e9sentation des impacts des produits phytosanitaires sur la biodiversit\u00e9 ainsi que sur les services \u00e9cosyst\u00e9miques","twitter_image":"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/impacts-produits-phytosanitaires.jpg?fit=1920%2C1280&ssl=1","twitter_misc":{"\u00c9crit par":"Lola","Dur\u00e9e de lecture estim\u00e9e":"8 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/impacts-des-produits-phytosanitaires\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/impacts-des-produits-phytosanitaires\/"},"author":{"name":"Lola","@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/#\/schema\/person\/9d5645901ac39987762b3b959a346f05"},"headline":"Impacts des produits phytosanitaires","datePublished":"2022-07-21T14:15:54+00:00","dateModified":"2023-03-07T08:23:48+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/impacts-des-produits-phytosanitaires\/"},"wordCount":1778,"publisher":{"@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/impacts-des-produits-phytosanitaires\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/impacts-produits-phytosanitaires.jpg?fit=1920%2C1280&ssl=1","articleSection":["Agro\u00e9cologie"],"inLanguage":"fr-FR"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/impacts-des-produits-phytosanitaires\/","url":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/impacts-des-produits-phytosanitaires\/","name":"Impacts des produits phytosanitaires - L&#039;ARAD2","isPartOf":{"@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/impacts-des-produits-phytosanitaires\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/impacts-des-produits-phytosanitaires\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/impacts-produits-phytosanitaires.jpg?fit=1920%2C1280&ssl=1","datePublished":"2022-07-21T14:15:54+00:00","dateModified":"2023-03-07T08:23:48+00:00","description":"Pr\u00e9sentation des impacts des produits phytosanitaires sur la biodiversit\u00e9 ainsi que sur les services \u00e9cosyst\u00e9miques","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/impacts-des-produits-phytosanitaires\/#breadcrumb"},"inLanguage":"fr-FR","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/impacts-des-produits-phytosanitaires\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/impacts-des-produits-phytosanitaires\/#primaryimage","url":"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/impacts-produits-phytosanitaires.jpg?fit=1920%2C1280&ssl=1","contentUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/impacts-produits-phytosanitaires.jpg?fit=1920%2C1280&ssl=1","width":1920,"height":1280,"caption":"Impacts des PPP Produits Phytosanitaires"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/impacts-des-produits-phytosanitaires\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Accueil","item":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Impacts des produits phytosanitaires"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/#website","url":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/","name":"L&#039;ARAD2","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"fr-FR"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/#organization","name":"L&#039;ARAD2","url":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2020\/10\/Logo-arad2.png?fit=400%2C223&ssl=1","contentUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2020\/10\/Logo-arad2.png?fit=400%2C223&ssl=1","width":400,"height":223,"caption":"L&#039;ARAD2"},"image":{"@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/#\/schema\/person\/9d5645901ac39987762b3b959a346f05","name":"Lola","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d107c1b0f7f9e6250c6c7f9239b8c025730a0a51e46eebc2e1e6a38220f74e7d?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d107c1b0f7f9e6250c6c7f9239b8c025730a0a51e46eebc2e1e6a38220f74e7d?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d107c1b0f7f9e6250c6c7f9239b8c025730a0a51e46eebc2e1e6a38220f74e7d?s=96&d=mm&r=g","caption":"Lola"},"sameAs":["lola"],"url":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/author\/lola\/"}]}},"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/07\/impacts-produits-phytosanitaires.jpg?fit=1920%2C1280&ssl=1","jetpack-related-posts":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1905","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1905"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1905\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1910,"href":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1905\/revisions\/1910"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1909"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1905"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1905"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1905"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}