{"id":2226,"date":"2022-11-10T12:01:56","date_gmt":"2022-11-10T11:01:56","guid":{"rendered":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/?p=2226"},"modified":"2023-03-07T09:23:45","modified_gmt":"2023-03-07T08:23:45","slug":"enjeu-oligoelements-dans-alimentation-humaine-et-consequence-sur-production-agricole","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/enjeu-oligoelements-dans-alimentation-humaine-et-consequence-sur-production-agricole\/","title":{"rendered":"Enjeu des oligo\u00e9l\u00e9ments"},"content":{"rendered":"\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Enjeu des oligo\u00e9l\u00e9ments dans l\u2019alimentation humaine et cons\u00e9quence sur la production agricole<\/h1>\n\n\n\n<p>Dans cette publication nous allons pr\u00e9senter l&rsquo;<strong>enjeu des oligo\u00e9l\u00e9ments dans l&rsquo;alimentation humaine et les cons\u00e9quences sur la production agricole<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>En alimentation humaine, les oligo\u00e9l\u00e9ments sont dits essentiels quand leur carence se traduit par un trouble fonctionnel et quand son apport \u00e0 dose physiologique pr\u00e9vient ou gu\u00e9rit ce trouble. Les<strong> d\u00e9ficits les plus courants concernent le fer, le s\u00e9l\u00e9nium, le zinc, le cuivre et l\u2019iode<\/strong>. En France, c\u2019est plus d\u2019un tiers de la population adulte qui n\u2019atteint pas les besoins nutritionnels en cuivre, zinc et iode et davantage encore pour les enfants. Les cons\u00e9quences de ces carences sur la sant\u00e9 humaine sont multiples fonction du niveau de carence et du stade de vie des personnes. Les <strong>pistes pour am\u00e9liorer le statut en oligo\u00e9l\u00e9ments sont<\/strong> : <\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\"><li>diversification de l\u2019<strong>alimentation<\/strong>, <\/li><li><strong>fortification des aliments<\/strong> par ajout, <\/li><li><strong>suppl\u00e9mentation<\/strong>,<\/li><li><strong>biofortification<\/strong> par modification des teneurs intrins\u00e8ques des produits agricoles notamment les v\u00e9g\u00e9taux. <\/li><\/ol>\n\n\n\n<p>Cette derni\u00e8re voie est aujourd\u2019hui encore peu explor\u00e9e, des travaux sont toutefois men\u00e9s sur le zinc. Se pose toutefois une question importante&nbsp;: <strong>viser l\u2019optimum pour la sant\u00e9 humaine est-il r\u00e9ellement compatible avec l\u2019optimum agronomique de rendement des cultures&nbsp;?<\/strong><\/p>\n\n\n<div class=\"_3d-flip-book  fb3d-fullscreen-mode full-size\" data-id=\"2224\" data-mode=\"fullscreen\" data-title=\"false\" data-template=\"short-white-book-view\" data-lightbox=\"dark-shadow\" data-urlparam=\"fb3d-page\" data-page-n=\"0\" data-pdf=\"\" data-tax=\"null\" data-thumbnail=\"\" data-cols=\"3\" data-book-template=\"default\" data-trigger=\"\"><\/div><script type=\"text\/javascript\">window.FB3D_CLIENT_DATA = window.FB3D_CLIENT_DATA || [];FB3D_CLIENT_DATA.push('eyJwb3N0cyI6eyIyMjI0Ijp7IklEIjoyMjI0LCJ0aXRsZSI6Ik9saWdvXHUwMGU5bFx1MDBlOW1lbnRzIGRhbnMgbCdhbGltZW50YXRpb24gaHVtYWluZSIsInR5cGUiOiJwZGYiLCJyZWFkeV9mdW5jdGlvbiI6IiIsImJvb2tfc3R5bGUiOiJmbGF0IiwiYm9va190ZW1wbGF0ZSI6Im5vbmUiLCJvdXRsaW5lIjpbXSwiZGF0YSI6eyJwb3N0X0lEIjoiMjIyNSIsImd1aWQiOiJodHRwczpcL1wvbm9ybWFuZGllbWFpbmUuY2VyZnJhbmNlLmZyXC9hcmFkMlwvd3AtY29udGVudFwvdXBsb2Fkc1wvc2l0ZXNcLzNcLzIwMjJcLzExXC9FbmpldS1kZXMtT2xpZ29lbGVtZW50cy1kYW5zLWxhbGltZW50YXRpb24taHVtYWluZS1BUkFEXHUwMGIyLnBkZiIsInBkZl9wYWdlcyI6IjQiLCJwYWdlc19jdXN0b21pemF0aW9uIjoibm9uZSJ9LCJ0aHVtYm5haWwiOnsiZGF0YSI6eyJwb3N0X0lEIjoiMCJ9LCJ0eXBlIjoiYXV0byJ9LCJwcm9wcyI6eyJjYWNoZWRQYWdlcyI6ImF1dG8iLCJyZW5kZXJJbmFjdGl2ZVBhZ2VzIjoiYXV0byIsInJlbmRlckluYWN0aXZlUGFnZXNPbk1vYmlsZSI6ImF1dG8iLCJyZW5kZXJXaGlsZUZsaXBwaW5nIjoiYXV0byIsInByZWxvYWRQYWdlcyI6ImF1dG8iLCJydGwiOiJhdXRvIiwiaW50ZXJhY3RpdmVDb3JuZXJzIjoiYXV0byIsInNoZWV0Ijp7InN0YXJ0VmVsb2NpdHkiOiJhdXRvIiwid2F2ZSI6ImF1dG8iLCJzaGFwZSI6ImF1dG8iLCJ3aWR0aFRleGVscyI6ImF1dG8iLCJjb2xvciI6ImF1dG8iLCJzaWRlIjoiYXV0byIsImNvcm5lckRldmlhdGlvbiI6ImF1dG8iLCJmbGV4aWJpbGl0eSI6ImF1dG8iLCJmbGV4aWJsZUNvcm5lciI6ImF1dG8iLCJiZW5kaW5nIjoiYXV0byIsImhlaWdodFRleGVscyI6ImF1dG8ifSwiY292ZXIiOnsid2F2ZSI6ImF1dG8iLCJjb2xvciI6ImF1dG8iLCJiaW5kZXJUZXh0dXJlIjoiYXV0byIsImRlcHRoIjoiYXV0byIsInBhZGRpbmciOiJhdXRvIiwic3RhcnRWZWxvY2l0eSI6ImF1dG8iLCJmbGV4aWJpbGl0eSI6ImF1dG8iLCJmbGV4aWJsZUNvcm5lciI6ImF1dG8iLCJiZW5kaW5nIjoiYXV0byIsIndpZHRoVGV4ZWxzIjoiYXV0byIsImhlaWdodFRleGVscyI6ImF1dG8iLCJtYXNzIjoiYXV0byIsInNpZGUiOiJhdXRvIiwic2hhcGUiOiJhdXRvIn0sInBhZ2UiOnsid2F2ZSI6ImF1dG8iLCJjb2xvciI6ImF1dG8iLCJkZXB0aCI6ImF1dG8iLCJzdGFydFZlbG9jaXR5IjoiYXV0byIsImZsZXhpYmlsaXR5IjoiYXV0byIsImZsZXhpYmxlQ29ybmVyIjoiYXV0byIsImJlbmRpbmciOiJhdXRvIiwid2lkdGhUZXhlbHMiOiJhdXRvIiwiaGVpZ2h0VGV4ZWxzIjoiYXV0byIsIm1hc3MiOiJhdXRvIiwic2lkZSI6ImF1dG8iLCJzaGFwZSI6ImF1dG8ifSwiaGVpZ2h0IjoiYXV0byIsIndpZHRoIjoiYXV0byIsImdyYXZpdHkiOiJhdXRvIiwicGFnZXNGb3JQcmVkaWN0aW5nIjoiYXV0byJ9LCJjb250cm9sUHJvcHMiOnsiYWN0aW9ucyI6eyJjbWRTYXZlIjp7ImVuYWJsZWQiOiJhdXRvIiwiZW5hYmxlZEluTmFycm93IjoiYXV0byJ9LCJjbWRQcmludCI6eyJlbmFibGVkIjoiYXV0byIsImVuYWJsZWRJbk5hcnJvdyI6ImF1dG8ifSwiY21kU2luZ2xlUGFnZSI6eyJlbmFibGVkIjoiYXV0byIsImVuYWJsZWRJbk5hcnJvdyI6ImF1dG8iLCJhY3RpdmUiOiJhdXRvIiwiYWN0aXZlRm9yTW9iaWxlIjoiYXV0byJ9fX0sImF1dG9UaHVtYm5haWwiOiJodHRwczpcL1wvbm9ybWFuZGllbWFpbmUuY2VyZnJhbmNlLmZyXC9hcmFkMlwvd3AtY29udGVudFwvdXBsb2Fkc1wvc2l0ZXNcLzNcLzNkLWZsaXAtYm9va1wvYXV0by10aHVtYm5haWxzXC8yMjI0LnBuZyIsInBvc3RfbmFtZSI6Im9saWdvZWxlbWVudHMtZGFucy1hbGltZW50YXRpb24taHVtYWluZSIsInBvc3RfdHlwZSI6IjNkLWZsaXAtYm9vayJ9fSwicGFnZXMiOltdLCJmaXJzdFBhZ2VzIjpbXX0=');window.FB3D_CLIENT_LOCALE && FB3D_CLIENT_LOCALE.render && FB3D_CLIENT_LOCALE.render();<\/script>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Les oligo\u00e9l\u00e9ments, un enjeu de sant\u00e9 humaine<\/h2>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Les oligo\u00e9l\u00e9ments essentiels pour l\u2019Homme<\/h3>\n\n\n\n<p>Pour l&rsquo;Homme, les oligo\u00e9l\u00e9ments essentiels sont <strong>le chrome, le fer, le fluor, le cobalt, le cuivre, la mangan\u00e8se, le molybd\u00e8ne, le nickel, le s\u00e9l\u00e9nium, le vanadium, le zinc et l\u2019\u00e9tain<\/strong>. Parmi les d\u00e9ficits les plus courants, on retrouve le fer, le zinc, le cuivre, le s\u00e9l\u00e9nium et l\u2019iode qui jouent pourtant des r\u00f4les fondamentaux pour notre sant\u00e9.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table><tbody><tr><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">&nbsp;<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><strong>R\u00f4les<\/strong><\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><strong>Besoins journaliers<\/strong><\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><strong>Aliments concern\u00e9s<\/strong><\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><strong>Absorption<\/strong><\/td><\/tr><tr><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><strong>Fer<\/strong><\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">Transport et utilisation de l\u2019oxyg\u00e8ne &nbsp; R\u00e9actions d\u2019oxydor\u00e9duction<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">4 g<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">Foie, viandes, poissons et fruits de mer, l\u00e9gumineuses, noix, c\u00e9r\u00e9ales, jaune d\u2019\u0153uf et l\u00e9gumes \u00e0 feuilles vertes<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">&nbsp; Formes h\u00e9minique et non h\u00e9minique dans viandes et poissons&nbsp;: absoption &gt; 25% &nbsp; Forme non h\u00e9minique dans v\u00e9g\u00e9taux&nbsp;: la pr\u00e9sence de tannins, phytates et Zn dans les l\u00e9gumineuses r\u00e9duisent l\u2019absorption du fer, la vitamine C l\u2019augmente &nbsp;<\/td><\/tr><tr><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><strong>Zinc<\/strong><\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">Activit\u00e9 de pr\u00e8s de 300 enzymes &nbsp; Stabilisation de la structure tertiaire d\u2019hormones &nbsp; M\u00e9tabolisme des AGPI et des PG &nbsp; Stabilisation des membranes cellulaires<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">2 g<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">Viande, abats, fromage, l\u00e9gumineuses, poissons et fruits de mer<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">La pr\u00e9sence de tannins et phytates r\u00e9duisent l\u2019absorption du fer<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><figcaption><em>Les oligo\u00e9l\u00e9ments : fer et zinc<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table><tbody><tr><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">&nbsp;<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><strong>R\u00f4les<\/strong><\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><strong>Besoins journaliers<\/strong><\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><strong>Aliments concern\u00e9s<\/strong><\/td><\/tr><tr><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><strong>Cuivre<\/strong><\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">R\u00e9actions d&rsquo;oxydo-r\u00e9duction Qualit\u00e9 des cartilages Min\u00e9ralisation osseuse R\u00e9gulation de neurotransmetteurs Fonction cardiaque Fonctions immunitaires M\u00e9tabolisme du fer<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">70 mg<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">Abats, crustac\u00e9s et mollusques et ol\u00e9agineux<\/td><\/tr><tr><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\"><strong>S\u00e9l\u00e9nium<\/strong><\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">S\u00e9l\u00e9noprot\u00e9ines M\u00e9tabolisme des hormones thyro\u00efdiennes D\u00e9fenses antioxydantes<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">14 mg<\/td><td class=\"has-text-align-center\" data-align=\"center\">Certains poissons et fruits de mer, viande, \u0153ufs et ol\u00e9agineux (particuli\u00e8rement la noix du Br\u00e9sil)<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><figcaption><em>Les oligo\u00e9l\u00e9ments : cuivre et s\u00e9l\u00e9nium<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Au niveau mondial, pr\u00e8s de deux milliards de personnes pr\u00e9sentent une carence en Fer et en Iode. En France, l\u2019\u00e9tude Nutrinet Sat\u00e9 montre une forte pr\u00e9valence d\u2019inad\u00e9quation d\u2019apports en Fer chez la femme (non observ\u00e9e chez l\u2019homme quelque soit le r\u00e9gime alimentaire) en particulier pour les femmes de moins de 55 ans omnivores. A l\u2019inverse, les femmes v\u00e9g\u00e9tariennes ou v\u00e9g\u00e9taliennes sont davantage carenc\u00e9es en zinc.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Les principales causes de carence en oligo\u00e9l\u00e9ments<\/h3>\n\n\n\n<p>Les <strong>principales causes de carence <\/strong>sont&nbsp;: <\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\"><li>des<strong> apports<\/strong> inad\u00e9quats, <\/li><li>une <strong>biodisponibilit\u00e9 r\u00e9duite <\/strong>(vieillissement, interactions nutritionnelles\/m\u00e9dicamenteuses\u2026), <\/li><li>une augmentation des<strong> besoins<\/strong> (femmes enceintes, fumeurs\u2026),<\/li><li>des<strong> pathologies<\/strong> (cancers, intestinales, inflammatoires\u2026). <\/li><\/ol>\n\n\n\n<p>Les cons\u00e9quences sont multiples et le co\u00fbt humain tr\u00e8s \u00e9lev\u00e9.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Les voies d&rsquo;am\u00e9lioration du statut en oligo\u00e9l\u00e9ments<\/h3>\n\n\n\n<p>Pour <strong>am\u00e9liorer le staut en oligo\u00e9l\u00e9ments de la population<\/strong>, quatre voies sont explor\u00e9es par l\u2019OMS&nbsp;:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Diversification des <strong>r\u00e9gimes alimentaires<\/strong><\/li><li><strong>Fortification des aliments<\/strong> consistant \u00e0 ajouter des oligo\u00e9l\u00e9ments aux aliments&nbsp;: biscuits fortif\u00e9s en fer (Inde), enrichissement de la farine en fer, zinc\u2026, sauce soja enrichi en Fer (Chine)\u2026<\/li><li><strong>Suppl\u00e9mentation en oligo\u00e9l\u00e9ments<\/strong> notamment en zinc (Asie centrale et m\u00e9ridionale, Afrique, Am\u00e9rique du Sud et Cara\u00efbes)<\/li><li><strong>Biofortification<\/strong> en mangeant des produits dont la concentration en oligo\u00e9l\u00e9ments a \u00e9t\u00e9 augment\u00e9e<\/li><\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Teneurs en oligo\u00e9l\u00e9ments dans les plantes&nbsp;: cons\u00e9quences pour la production agricole<\/h2>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">R\u00f4le et concentrations dans les plantes des oligo\u00e9l\u00e9ments<\/h3>\n\n\n\n<p>Les <strong>oligo\u00e9l\u00e9ments sont absorb\u00e9s \u00e0 des doses g\u00e9n\u00e9ralement infimes par les plantes<\/strong>. Pour lesquelles, ils constituent des nutriments essentiels pour leur croissance.<\/p>\n\n\n\n<p>Ils jouent une diversit\u00e9 de r\u00f4les qu\u2019ils tirent de leurs capacit\u00e9s \u00e0 assurer le transport d\u2019\u00e9lectrons, \u00e0 \u00eatre co-activateurs d\u2019enzymes, voire leurs constituants sp\u00e9cifiques. Ces r\u00f4les touchent aux processus de la photosynth\u00e8se et de la respiration, \u00e0 la neutralisation des radicaux libres, au transport de sucre, \u00e0 la r\u00e9duction des nitrates en mol\u00e9cules pr\u00e9curseurs des acides amin\u00e9s, \u00e0 l\u2019assimilation de l\u2019azote atmosph\u00e9rique\u2026<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full\"><img data-recalc-dims=\"1\" fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"711\" height=\"319\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/role-et-concentrations-dans-les-plantes-des-oligoelements.png?resize=711%2C319&#038;ssl=1\" alt=\"R\u00f4le et concentrations dans les plantes des oligo\u00e9l\u00e9ments\" class=\"wp-image-2227\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/role-et-concentrations-dans-les-plantes-des-oligoelements.png?w=711&amp;ssl=1 711w, https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/role-et-concentrations-dans-les-plantes-des-oligoelements.png?resize=300%2C135&amp;ssl=1 300w\" sizes=\"(max-width: 711px) 100vw, 711px\" \/><figcaption><em>R\u00f4le et concentrations dans les plantes des oligo\u00e9l\u00e9ments<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Il existe une <strong>variabilit\u00e9 intersp\u00e9cifique des concentrations en oligo\u00e9l\u00e9ments<\/strong>, par exemple le brocoli \u00e9tant huit fois plus riche en Fer que le riz et 2,7 fois plus riche que l\u2019\u00e9pinard. A cela s\u2019ajoutent, pour une esp\u00e8ce donn\u00e9e, des <strong>facteurs de variation qui rendent tr\u00e8s complexes la pr\u00e9diction de la qualit\u00e9 des r\u00e9coltes en terme de concentrations en oligo\u00e9l\u00e9ments<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Concentrations dans les plantes des oligo\u00e9l\u00e9ments<\/h3>\n\n\n\n<p>Une \u00e9tude a \u00e9t\u00e9 men\u00e9e par Jordan-Meillet et al en 2021&nbsp;:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>sur 3 cultures&nbsp;: orge, avoine et bl\u00e9<\/li><li>pour 4 oligo\u00e9l\u00e9ments&nbsp;: cuivre, fer, mangan\u00e8se et zinc<\/li><li>dans 2 types de sols&nbsp;: sableux ou limonoargileux<\/li><li>avec des plages de pH allant de 4,5 \u00e0 7.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full is-resized\"><img data-recalc-dims=\"1\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/etude-menee-par-Jordan-Meillet-2021.png?resize=954%2C314&#038;ssl=1\" alt=\"R\u00e9sultats de l'\u00e9tude a \u00e9t\u00e9 men\u00e9e par Jordan-Meillet et al en 2021\u00a0\" class=\"wp-image-2228\" width=\"954\" height=\"314\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/etude-menee-par-Jordan-Meillet-2021.png?w=954&amp;ssl=1 954w, https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/etude-menee-par-Jordan-Meillet-2021.png?resize=300%2C99&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/etude-menee-par-Jordan-Meillet-2021.png?resize=768%2C253&amp;ssl=1 768w\" sizes=\"(max-width: 954px) 100vw, 954px\" \/><figcaption><em>R\u00e9sultats de l&rsquo;\u00e9tude a \u00e9t\u00e9 men\u00e9e par Jordan-Meillet et al en 2021&nbsp;<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Concernant <strong>le fer, seul un effet esp\u00e8ce a \u00e9t\u00e9 mis en \u00e9vidence<\/strong>. Pour<strong> le cuivre, c\u2019est l\u2019effet sol qui pr\u00e9domine<\/strong>, pour <strong>le mangan\u00e8se, l\u2019effet pH <\/strong>et pour <strong>le zinc, il n\u2019y a pas de facteur pr\u00e9dominant<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Il existe \u00e9galement un <strong>effet vari\u00e9tal<\/strong>. Une analyse r\u00e9alis\u00e9e sur les vari\u00e9t\u00e9s de c\u00e9r\u00e9ales courte paille a montr\u00e9 qu\u2019en parall\u00e8le de l\u2019augmentation des rendements permise par la s\u00e9lection g\u00e9n\u00e9tique, on a observ\u00e9 une diminution des teneurs en zinc, cuivre, mangan\u00e8se et fer dans les grains. C\u2019est <strong>tr\u00e8s certainement d\u2019abord un effet dilution mais \u00e9galement peut \u00eatre une modification de la dynamique de redistribution de ces \u00e9l\u00e9ments dans la plant<\/strong>e.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Le principe de biofortification un enjeu pour les oligo\u00e9l\u00e9ments<\/h3>\n\n\n\n<p>Dans tous les cas, <strong>entre les ann\u00e9es 1970 et 2000, on observe une r\u00e9duction des absorptions moyennes journali\u00e8res par personne pour le mangan\u00e8se, le zinc, le cruivre et le fer<\/strong> pouvant aller jusqu\u2019\u00e0 30 % entrainant des risques de malnutrition (<em>Ekholmet et al, 2007<\/em>).<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full\"><img data-recalc-dims=\"1\" decoding=\"async\" width=\"618\" height=\"268\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/absorptions-moyennes-oligoelements-journalieres-par-personne.png?resize=618%2C268&#038;ssl=1\" alt=\"Absorptions moyennes journali\u00e8res d'oligo-\u00e9l\u00e9ments par personne (Ekholmet et al, 2007)\" class=\"wp-image-2229\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/absorptions-moyennes-oligoelements-journalieres-par-personne.png?w=618&amp;ssl=1 618w, https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/absorptions-moyennes-oligoelements-journalieres-par-personne.png?resize=300%2C130&amp;ssl=1 300w\" sizes=\"(max-width: 618px) 100vw, 618px\" \/><figcaption><em>Absorptions moyennes journali\u00e8res d&rsquo;oligo-\u00e9l\u00e9ments par personne <\/em><br><em>(Ekholmet et al, 2007)<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Le <strong>principe de biofortification vise \u00e0 inverser cette tendance<\/strong>.<strong> Il s\u2019agit d\u2019augmenter la concentration en oligo\u00e9l\u00e9ments dans les parties r\u00e9colt\u00e9es et consomm\u00e9es sans affecter le rendement c\u2019est-\u00e0-dire en trouvant l\u2019optimum sant\u00e9\/rendement<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Des travaux (<em>Cakmak et Kutman, 2018<\/em>) ont \u00e9t\u00e9 men\u00e9s sur le zinc sur trois c\u00e9r\u00e9ales&nbsp;: bl\u00e9, riz et ma\u00efs. Diff\u00e9rents modalit\u00e9s d\u2019apports de zinc ont \u00e9t\u00e9 r\u00e9alis\u00e9es&nbsp;: au sol, foliaire et sol+foliaire.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"418\" height=\"294\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/travaux-sur-le-principe-de-biofortification.png?resize=418%2C294&#038;ssl=1\" alt=\"Travaux sur le principe de biofortification (Cakmak et Kutman, 2018)\" class=\"wp-image-2230\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/travaux-sur-le-principe-de-biofortification.png?w=418&amp;ssl=1 418w, https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/travaux-sur-le-principe-de-biofortification.png?resize=300%2C211&amp;ssl=1 300w\" sizes=\"(max-width: 418px) 100vw, 418px\" \/><figcaption><em>Travaux sur le principe de biofortification <\/em><br><em>(Cakmak et Kutman, 2018)<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Il en ressort que <strong>les applications folaires sont plus efficaces mais que les r\u00e9ponses sont esp\u00e8ces d\u00e9pendantes<\/strong> (tr\u00e8s bonne r\u00e9ponse du bl\u00e9 et pas d\u2019effet sur ma\u00efs). <strong>L\u2019efficacit\u00e9 est d\u2019autant meilleure que l\u2019application est tardive (remplissage) et le co\u00fbt \u00e9conomique est faible.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ces travaux offrent des perspectives int\u00e9ressantes de biofortification pour les populations d\u00e9ficientes en Zinc. Toutefois, il faudra bien prendre en compte les synergies\/antagonismes avec les autres oligo\u00e9l\u00e9ments.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Sources&nbsp;de la publication sur l&rsquo;enjeu des oligo\u00e9l\u00e9ments<\/h2>\n\n\n\n<p><em>CAKMAK I, et KUMTAM U.B., 2018.<a href=\"https:\/\/www.gidatarim.edu.tr\/sites\/default\/files\/2019-05\/Agronomic%20biofortification%20of%20cereals%20with%20zinc%20a%20review.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"> Agronomic biofortification of cereals with zinc&nbsp;: a review<\/a>. Europen journal of soil science, 69. 172-180<\/em> <em>doi: 10.1111\/ejss.12437<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>FEILLET-COUDRAY C., 2022. R\u00f4le des oligo\u00e9l\u00e9ments en alimentation humaine. <a href=\"https:\/\/comifer.asso.fr\/fr\/evenements\/journees-thematiques\/oligo-etm-12-avril-2022.html\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Journ\u00e9e technique COMIFER<\/a> \u00abOligo\u00e9l\u00e9ments et contaminants&nbsp;\u00bb 12 avril 2022<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>JORDAN-MEILLE L, 2022. Teneurs en oligo\u00e9l\u00e9ments dans les tissus v\u00e9g\u00e9taux&nbsp;: cons\u00e9quences pour la production agricole et l\u2019alimentation humaine. Journ\u00e9e technique COMIFER \u00abOligo\u00e9l\u00e9ments et contaminants&nbsp;\u00bb 12 avril 2022<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Retrouvez toutes nos publications en lien avec les <a href=\"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2?s=oligo%C3%A9l%C3%A9ments\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">oligo\u00e9ments<\/a> sur notre site int\u00e9rnet. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Enjeu des oligo\u00e9l\u00e9ments dans l\u2019alimentation humaine et cons\u00e9quence sur la production agricole<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":2231,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[29],"tags":[],"class_list":["post-2226","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-agroecologie"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Enjeu des oligo\u00e9l\u00e9ments - L&#039;ARAD2<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"D\u00e9couvrez notre publication sur l&#039;enjeu des oligo\u00e9l\u00e9ments dans l\u2019alimentation humaine et cons\u00e9quence sur la production agricole\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/enjeu-oligoelements-dans-alimentation-humaine-et-consequence-sur-production-agricole\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"fr_FR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Enjeu des oligo\u00e9l\u00e9ments - L&#039;ARAD2\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"D\u00e9couvrez notre publication sur l&#039;enjeu des oligo\u00e9l\u00e9ments dans l\u2019alimentation humaine et cons\u00e9quence sur la production agricole\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/enjeu-oligoelements-dans-alimentation-humaine-et-consequence-sur-production-agricole\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"L&#039;ARAD2\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-11-10T11:01:56+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-03-07T08:23:45+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/enjeu-oligoelements-alimentatio-agriculture.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"800\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Lola\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"\u00c9crit par\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Lola\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Dur\u00e9e de lecture estim\u00e9e\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"8 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/enjeu-oligoelements-dans-alimentation-humaine-et-consequence-sur-production-agricole\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/enjeu-oligoelements-dans-alimentation-humaine-et-consequence-sur-production-agricole\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Lola\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9d5645901ac39987762b3b959a346f05\"},\"headline\":\"Enjeu des oligo\u00e9l\u00e9ments\",\"datePublished\":\"2022-11-10T11:01:56+00:00\",\"dateModified\":\"2023-03-07T08:23:45+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/enjeu-oligoelements-dans-alimentation-humaine-et-consequence-sur-production-agricole\\\/\"},\"wordCount\":1560,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/enjeu-oligoelements-dans-alimentation-humaine-et-consequence-sur-production-agricole\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/3\\\/2022\\\/11\\\/enjeu-oligoelements-alimentatio-agriculture.png?fit=1200%2C800&ssl=1\",\"articleSection\":[\"Agro\u00e9cologie\"],\"inLanguage\":\"fr-FR\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/enjeu-oligoelements-dans-alimentation-humaine-et-consequence-sur-production-agricole\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/enjeu-oligoelements-dans-alimentation-humaine-et-consequence-sur-production-agricole\\\/\",\"name\":\"Enjeu des oligo\u00e9l\u00e9ments - L&#039;ARAD2\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/enjeu-oligoelements-dans-alimentation-humaine-et-consequence-sur-production-agricole\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/enjeu-oligoelements-dans-alimentation-humaine-et-consequence-sur-production-agricole\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/3\\\/2022\\\/11\\\/enjeu-oligoelements-alimentatio-agriculture.png?fit=1200%2C800&ssl=1\",\"datePublished\":\"2022-11-10T11:01:56+00:00\",\"dateModified\":\"2023-03-07T08:23:45+00:00\",\"description\":\"D\u00e9couvrez notre publication sur l'enjeu des oligo\u00e9l\u00e9ments dans l\u2019alimentation humaine et cons\u00e9quence sur la production agricole\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/enjeu-oligoelements-dans-alimentation-humaine-et-consequence-sur-production-agricole\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/enjeu-oligoelements-dans-alimentation-humaine-et-consequence-sur-production-agricole\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/enjeu-oligoelements-dans-alimentation-humaine-et-consequence-sur-production-agricole\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/3\\\/2022\\\/11\\\/enjeu-oligoelements-alimentatio-agriculture.png?fit=1200%2C800&ssl=1\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/3\\\/2022\\\/11\\\/enjeu-oligoelements-alimentatio-agriculture.png?fit=1200%2C800&ssl=1\",\"width\":1200,\"height\":800,\"caption\":\"Enjeu des oligo\u00e9l\u00e9ments dans l\u2019alimentation humaine et cons\u00e9quence sur la production agricole\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/enjeu-oligoelements-dans-alimentation-humaine-et-consequence-sur-production-agricole\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Accueil\",\"item\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Enjeu des oligo\u00e9l\u00e9ments\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/\",\"name\":\"L&#039;ARAD2\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"fr-FR\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/#organization\",\"name\":\"L&#039;ARAD2\",\"url\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/3\\\/2020\\\/10\\\/Logo-arad2.png?fit=400%2C223&ssl=1\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/3\\\/2020\\\/10\\\/Logo-arad2.png?fit=400%2C223&ssl=1\",\"width\":400,\"height\":223,\"caption\":\"L&#039;ARAD2\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9d5645901ac39987762b3b959a346f05\",\"name\":\"Lola\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/d107c1b0f7f9e6250c6c7f9239b8c025730a0a51e46eebc2e1e6a38220f74e7d?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/d107c1b0f7f9e6250c6c7f9239b8c025730a0a51e46eebc2e1e6a38220f74e7d?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/d107c1b0f7f9e6250c6c7f9239b8c025730a0a51e46eebc2e1e6a38220f74e7d?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Lola\"},\"sameAs\":[\"lola\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/arad2\\\/author\\\/lola\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Enjeu des oligo\u00e9l\u00e9ments - L&#039;ARAD2","description":"D\u00e9couvrez notre publication sur l'enjeu des oligo\u00e9l\u00e9ments dans l\u2019alimentation humaine et cons\u00e9quence sur la production agricole","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/enjeu-oligoelements-dans-alimentation-humaine-et-consequence-sur-production-agricole\/","og_locale":"fr_FR","og_type":"article","og_title":"Enjeu des oligo\u00e9l\u00e9ments - L&#039;ARAD2","og_description":"D\u00e9couvrez notre publication sur l'enjeu des oligo\u00e9l\u00e9ments dans l\u2019alimentation humaine et cons\u00e9quence sur la production agricole","og_url":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/enjeu-oligoelements-dans-alimentation-humaine-et-consequence-sur-production-agricole\/","og_site_name":"L&#039;ARAD2","article_published_time":"2022-11-10T11:01:56+00:00","article_modified_time":"2023-03-07T08:23:45+00:00","og_image":[{"width":1200,"height":800,"url":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/enjeu-oligoelements-alimentatio-agriculture.png","type":"image\/png"}],"author":"Lola","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"\u00c9crit par":"Lola","Dur\u00e9e de lecture estim\u00e9e":"8 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/enjeu-oligoelements-dans-alimentation-humaine-et-consequence-sur-production-agricole\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/enjeu-oligoelements-dans-alimentation-humaine-et-consequence-sur-production-agricole\/"},"author":{"name":"Lola","@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/#\/schema\/person\/9d5645901ac39987762b3b959a346f05"},"headline":"Enjeu des oligo\u00e9l\u00e9ments","datePublished":"2022-11-10T11:01:56+00:00","dateModified":"2023-03-07T08:23:45+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/enjeu-oligoelements-dans-alimentation-humaine-et-consequence-sur-production-agricole\/"},"wordCount":1560,"publisher":{"@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/enjeu-oligoelements-dans-alimentation-humaine-et-consequence-sur-production-agricole\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/enjeu-oligoelements-alimentatio-agriculture.png?fit=1200%2C800&ssl=1","articleSection":["Agro\u00e9cologie"],"inLanguage":"fr-FR"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/enjeu-oligoelements-dans-alimentation-humaine-et-consequence-sur-production-agricole\/","url":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/enjeu-oligoelements-dans-alimentation-humaine-et-consequence-sur-production-agricole\/","name":"Enjeu des oligo\u00e9l\u00e9ments - L&#039;ARAD2","isPartOf":{"@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/enjeu-oligoelements-dans-alimentation-humaine-et-consequence-sur-production-agricole\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/enjeu-oligoelements-dans-alimentation-humaine-et-consequence-sur-production-agricole\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/enjeu-oligoelements-alimentatio-agriculture.png?fit=1200%2C800&ssl=1","datePublished":"2022-11-10T11:01:56+00:00","dateModified":"2023-03-07T08:23:45+00:00","description":"D\u00e9couvrez notre publication sur l'enjeu des oligo\u00e9l\u00e9ments dans l\u2019alimentation humaine et cons\u00e9quence sur la production agricole","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/enjeu-oligoelements-dans-alimentation-humaine-et-consequence-sur-production-agricole\/#breadcrumb"},"inLanguage":"fr-FR","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/enjeu-oligoelements-dans-alimentation-humaine-et-consequence-sur-production-agricole\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/enjeu-oligoelements-dans-alimentation-humaine-et-consequence-sur-production-agricole\/#primaryimage","url":"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/enjeu-oligoelements-alimentatio-agriculture.png?fit=1200%2C800&ssl=1","contentUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/enjeu-oligoelements-alimentatio-agriculture.png?fit=1200%2C800&ssl=1","width":1200,"height":800,"caption":"Enjeu des oligo\u00e9l\u00e9ments dans l\u2019alimentation humaine et cons\u00e9quence sur la production agricole"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/enjeu-oligoelements-dans-alimentation-humaine-et-consequence-sur-production-agricole\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Accueil","item":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Enjeu des oligo\u00e9l\u00e9ments"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/#website","url":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/","name":"L&#039;ARAD2","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"fr-FR"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/#organization","name":"L&#039;ARAD2","url":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2020\/10\/Logo-arad2.png?fit=400%2C223&ssl=1","contentUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2020\/10\/Logo-arad2.png?fit=400%2C223&ssl=1","width":400,"height":223,"caption":"L&#039;ARAD2"},"image":{"@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/#\/schema\/person\/9d5645901ac39987762b3b959a346f05","name":"Lola","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d107c1b0f7f9e6250c6c7f9239b8c025730a0a51e46eebc2e1e6a38220f74e7d?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d107c1b0f7f9e6250c6c7f9239b8c025730a0a51e46eebc2e1e6a38220f74e7d?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d107c1b0f7f9e6250c6c7f9239b8c025730a0a51e46eebc2e1e6a38220f74e7d?s=96&d=mm&r=g","caption":"Lola"},"sameAs":["lola"],"url":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/author\/lola\/"}]}},"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2022\/11\/enjeu-oligoelements-alimentatio-agriculture.png?fit=1200%2C800&ssl=1","jetpack-related-posts":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2226","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2226"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2226\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2236,"href":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2226\/revisions\/2236"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2231"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2226"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2226"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/arad2\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2226"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}