{"id":2181,"date":"2021-12-20T18:37:16","date_gmt":"2021-12-20T17:37:16","guid":{"rendered":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/?p=2181"},"modified":"2022-01-20T15:12:01","modified_gmt":"2022-01-20T14:12:01","slug":"enjeux-developpement-laitier","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/enjeux-developpement-laitier\/","title":{"rendered":"D\u00e9veloppement laitier de demain"},"content":{"rendered":"\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Enjeux du d\u00e9veloppement laitier de demain : concilier r\u00e9ponses aux attentes des consommateurs et ma\u00eetrise du prix de revient<\/h1>\n\n\n\n<p>Retrouvez en vid\u00e9o Didier Roinson sur les<strong> enjeux du d\u00e9veloppement laitier de demain<\/strong> : concilier r\u00e9ponses aux attentes des consommateurs et ma\u00eetrise du prix de revient.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe title=\"Enjeux du d\u00e9veloppement laitier de demain\" width=\"500\" height=\"281\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/sHLSFdD2CUQ?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Les dynamiques laiti\u00e8res<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>L\u2019\u00e9tude pr\u00e9sent\u00e9e a \u00e9t\u00e9 r\u00e9alis\u00e9e sur la base des r\u00e9sultats des adh\u00e9rents Cerfrance des territoires suivants&nbsp;: Pays de la Loire, Normandie, Champagne, Nord\/Est- Ile de France et Nord pas de calais.<\/p>\n\n\n\n<p>Nous pouvons nous apercevoir que la Manche est le 1<sup>er<\/sup> d\u00e9partement producteur de lait. De plus, il s\u2019agit du d\u00e9partement le plus dynamique en terme d\u2019\u00e9volution de la collecte. A contrario, la Vend\u00e9e est le d\u00e9partement le moins dynamique, avec en moyenne une diminution de la collecte de 3% du volume par an.<\/p>\n\n\n\n<p>Par ailleurs, nous pouvons noter qu\u2019en moyenne la Vend\u00e9e est le d\u00e9partement poss\u00e9dant les exploitations produisant le plus de volume de lait par exploitation. La Mayenne est le d\u00e9partement produisant le plus faible volume par exploitation.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Caract\u00e9risation et \u00e9volution des exploitations laiti\u00e8res du territoire \u00e9tudi\u00e9<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>L\u2019exploitation moyenne du territoire \u00e9tudi\u00e9 compte 2,3 UTH dont 0,4 UTH salari\u00e9. &nbsp;La SAU est d\u2019environ 130 ha dont deux tiers en surface fourrag\u00e8re. Nous pouvons constater que dans l\u2019ouest, les exploitations ont des ratios SFP \/ SAU sup\u00e9rieurs \u00e0 l\u2019est de la France. La SFP repr\u00e9sente seulement 50 % de la SAU, le syst\u00e8me polyculture \u00e9levage y est donc mieux implant\u00e9.&nbsp; La production laiti\u00e8re moyenne est de 592&nbsp;000 L de lait par an, avec en moyenne une augmentation du volume de livraison de 4,8 % par an depuis 2016.<\/p>\n\n\n\n<p>De mani\u00e8re g\u00e9n\u00e9rale, on observe un accroissement de la productivit\u00e9 par unit\u00e9 de main d\u2019\u0153uvre et par hectare. L\u2019accroissement du volume de production est permis par :<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>l\u2019augmentation du nombre de vaches <\/li><li>l&rsquo;accroissement de la productivit\u00e9 du travail et la surface fourrag\u00e8re.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Aussi, nous pouvons observer qu\u2019il existe une multiplicit\u00e9 de syst\u00e8mes dont le degr\u00e9 d\u2019intensification d\u00e9pend principalement du contexte p\u00e9doclimatique et de la dynamique locale.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Strat\u00e9gies des laiteries et \u00e9volution du prix du lait<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>La grande majorit\u00e9 des laiteries ont des volumes contractuelles stables. Toutes les laiteries accordent des droits \u00e0 produire aux jeunes agriculteurs, afin de soutenir le maintien de la production.<\/p>\n\n\n\n<p>Pour ce qui est de la fixation des prix, on observe une gestion diff\u00e9renci\u00e9e entre les coop\u00e9ratives et les priv\u00e9s depuis les \u00e9tats g\u00e9n\u00e9raux (Loi Egalim). En effet, seules les laiteries priv\u00e9es prennent en compte l\u2019\u00e9volution du prix de revient.<\/p>\n\n\n\n<p>En 2020, le prix moyen du lait conventionnel aura \u00e9t\u00e9 de 330 \u20ac \/ 1 000 L. L\u2019ann\u00e9e 2021 aura \u00e9t\u00e9 marqu\u00e9e par une l\u00e9g\u00e8re hausse pour atteindre 340 &#8211; 345 \u20ac \/ 1 000 L.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Diff\u00e9renciations&nbsp;: AB et signes de qualit\u00e9<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>La diff\u00e9renciation de la production laiti\u00e8re biologique a \u00e9t\u00e9 rapide, puisque la production a doubl\u00e9 durant les quatre derni\u00e8res ann\u00e9es, jusqu\u2019\u00e0 atteindre 5 &#8211; 6 % de la collecte nationale. L\u2019ann\u00e9e 2020 a \u00e9t\u00e9 particuli\u00e8rement dynamique pour la fili\u00e8re gr\u00e2ce au Covid, on observe \u00e0 pr\u00e9sent une crise de croissance. Effectivement, 10-15% du lait biologique est d\u00e9class\u00e9. Aussi, les pr\u00e9visions en 2022 sont pessimistes du fait des conversions.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u2019autres signes de diff\u00e9renciation mineures&nbsp;tentent de se d\u00e9velopper (lait de p\u00e2turage, non OGM \u2026) avec plus de difficult\u00e9s. Il faut noter que ces signes de diff\u00e9renciation permettent une indemnisation dite de compensation (environ 15 &#8211; 20 \u20ac \/ 1 000 L) qui permet de rembourser le surcout engendr\u00e9 par les restrictions, mais ne permet pas d\u2019apporter une r\u00e9elle plus-value \u00e0 l\u2019agriculteur. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>D\u2019autres arguments sont mis en avant pour essayer de se diff\u00e9rencier, il s\u2019agit par exemple du bien-\u00eatre animal et de la r\u00e9duction des \u00e9missions carbone. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Prix de revient du lait et r\u00e9mun\u00e9ration<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>La r\u00e9mun\u00e9ration permise par les syst\u00e8mes laitiers est relativement modeste et tr\u00e8s variable. En effet, 15 % des \u00e9leveurs laitiers gagnent plus de 4 000 \u20ac \/ mois, et, dans le m\u00eame temps, 20 % de ces \u00e9leveurs gagnent moins de 1 000 \u20ac \/ mois. <\/p>\n\n\n\n<p>En 2020, le co\u00fbt de production&nbsp;moyen se situait lui entre 485 \u20ac et 500 \u20ac \/ 1 000 L (prise en compte de 2 SMIC \/ UTH) et le prix de revient entre 385 \u20ac \u00e0 400 \u20ac \/ 1 000 L. A noter, qu\u2019on constate que le co\u00fbt de production est souvent bien sup\u00e9rieur pour les petites exploitations (moins de 400&nbsp;000 L de lait par an) car elles ne peuvent pas r\u00e9aliser d\u2019\u00e9conomie d\u2019\u00e9chelle.<\/p>\n\n\n\n<p>En perspective, on peut noter qu\u2019en 2021 le co\u00fbt de revient devrait augmenter d\u2019environ 20 \u20ac \/ 1 000 L \u00e0 cause de la hausse du prix des concentr\u00e9s notamment.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Cl\u00e9s de la r\u00e9ussite en \u00e9levage laitier<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Suite aux travaux r\u00e9alis\u00e9s, diff\u00e9rents points cl\u00e9s ont pu \u00eatre mis en \u00e9vidence pour r\u00e9ussir en \u00e9levage laitier&nbsp;:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Le prix du lait, directement influenc\u00e9 par sa qualit\u00e9 (taux\u2026)<\/li><li>L\u2019int\u00e9r\u00eat d\u2019intensifier le nombre de litres produit par hectare.<\/li><li>Avoir une structure financi\u00e8re saine.<\/li><li>Ma\u00eetriser ses charges op\u00e9rationnelles (co\u00fbt alimentaire en particulier).<\/li><li>Ma\u00eetriser ses charges de structure (charge de m\u00e9canisation en particulier).<\/li><li>Des facteurs li\u00e9s \u00e0 l\u2019humain&nbsp;: organisation, d\u00e9finition des objectifs, avoir une gestion anticipative, \u00eatre ouvert\/curieux\u2026<\/li><\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Perspectives et enjeux<\/h2>\n\n\n\n<p>Pour ce qui est des laiteries, elles devront r\u00e9pondre aux attentes diff\u00e9renci\u00e9es des consommateurs. De leur c\u00f4t\u00e9, les exploitations devraient continuer \u00e0 augmenter leur production en volume, la productivit\u00e9 par unit\u00e9 de main d\u2019\u0153uvre devrait elle aussi probablement augmenter. En effet, les projections pr\u00e9voient que 20 % des exploitations produiront plus de 350&nbsp;000 L de lait \/ UTH.<\/p>\n\n\n\n<p>Un des plus gros d\u00e9fis&nbsp;de la fili\u00e8re sera de pouvoir installer suffisamment de jeunes agriculteurs. Dans la majorit\u00e9 des r\u00e9gions \u00e9tudi\u00e9es, 30 % des exploitants ont plus de 55 ans. Par cons\u00e9quent, le risque est que le volume de lait produit diminue \u00e0 l\u2019\u00e9chelle national. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter size-large\"><img data-recalc-dims=\"1\" fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2021\/12\/cow-g62fb92f34_1920.jpg?resize=1024%2C683&#038;ssl=1\" alt=\"Enjeux du d\u00e9veloppement laitier de demain : concilier r\u00e9ponses aux attentes des consommateurs et ma\u00eetrise du prix de revient\" class=\"wp-image-2182\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2021\/12\/cow-g62fb92f34_1920.jpg?resize=1024%2C683&amp;ssl=1 1024w, https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2021\/12\/cow-g62fb92f34_1920.jpg?resize=300%2C200&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2021\/12\/cow-g62fb92f34_1920.jpg?resize=768%2C512&amp;ssl=1 768w, https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2021\/12\/cow-g62fb92f34_1920.jpg?resize=1536%2C1024&amp;ssl=1 1536w, https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2021\/12\/cow-g62fb92f34_1920.jpg?w=1920&amp;ssl=1 1920w\" sizes=\"(max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" \/><figcaption>Enjeux du d\u00e9veloppement laitier de demain : concilier r\u00e9ponses aux attentes des consommateurs et ma\u00eetrise du prix de revient<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Vous pouvez retrouver toutes nos publications sur le prix du lait, sur notre site internet dans la <a href=\"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/category\/agriculture\/production-animale\/conjoncture\/lait\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">partie conjoncture lait<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Les enjeux du d\u00e9veloppement laitier de demain<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":2182,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[131,138,142,136],"tags":[],"class_list":["post-2181","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-agriculture","category-conjoncture","category-lait","category-production-animale"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.3 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>D\u00e9veloppement laitier de demain - L&#039;Atelier des \u00e9tudes \u00e9conomiques<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Didier Roinson pr\u00e9sente les enjeux du d\u00e9veloppement laitier : concilier r\u00e9ponses aux attentes consommateurs et ma\u00eetrise du prix de revient\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/enjeux-developpement-laitier\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"fr_FR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"D\u00e9veloppement laitier de demain - L&#039;Atelier des \u00e9tudes \u00e9conomiques\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Didier Roinson pr\u00e9sente les enjeux du d\u00e9veloppement laitier : concilier r\u00e9ponses aux attentes consommateurs et ma\u00eetrise du prix de revient\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/enjeux-developpement-laitier\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"L&#039;Atelier des \u00e9tudes \u00e9conomiques\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-12-20T17:37:16+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2022-01-20T14:12:01+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2021\/12\/cow-g62fb92f34_1920.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1920\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1280\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Lola\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"\u00c9crit par\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Lola\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Dur\u00e9e de lecture estim\u00e9e\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"5 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/enjeux-developpement-laitier\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/enjeux-developpement-laitier\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Lola\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9d5645901ac39987762b3b959a346f05\"},\"headline\":\"D\u00e9veloppement laitier de demain\",\"datePublished\":\"2021-12-20T17:37:16+00:00\",\"dateModified\":\"2022-01-20T14:12:01+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/enjeux-developpement-laitier\\\/\"},\"wordCount\":1074,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/enjeux-developpement-laitier\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/2\\\/2021\\\/12\\\/cow-g62fb92f34_1920.jpg?fit=1920%2C1280&ssl=1\",\"articleSection\":[\"Agriculture\",\"Conjoncture\",\"Lait\",\"Production animale\"],\"inLanguage\":\"fr-FR\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/enjeux-developpement-laitier\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/enjeux-developpement-laitier\\\/\",\"name\":\"D\u00e9veloppement laitier de demain - L&#039;Atelier des \u00e9tudes \u00e9conomiques\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/enjeux-developpement-laitier\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/enjeux-developpement-laitier\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/2\\\/2021\\\/12\\\/cow-g62fb92f34_1920.jpg?fit=1920%2C1280&ssl=1\",\"datePublished\":\"2021-12-20T17:37:16+00:00\",\"dateModified\":\"2022-01-20T14:12:01+00:00\",\"description\":\"Didier Roinson pr\u00e9sente les enjeux du d\u00e9veloppement laitier : concilier r\u00e9ponses aux attentes consommateurs et ma\u00eetrise du prix de revient\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/enjeux-developpement-laitier\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/enjeux-developpement-laitier\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/enjeux-developpement-laitier\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/2\\\/2021\\\/12\\\/cow-g62fb92f34_1920.jpg?fit=1920%2C1280&ssl=1\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/2\\\/2021\\\/12\\\/cow-g62fb92f34_1920.jpg?fit=1920%2C1280&ssl=1\",\"width\":1920,\"height\":1280,\"caption\":\"Production laiti\u00e8re et prix de revient\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/enjeux-developpement-laitier\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Accueil\",\"item\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"D\u00e9veloppement laitier de demain\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/\",\"name\":\"L&#039;Atelier des \u00e9tudes \u00e9conomiques\",\"description\":\"Un site du Cerfrance Normandie Maine\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"fr-FR\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/#organization\",\"name\":\"L&#039;Atelier des \u00e9tudes \u00e9conomiques\",\"url\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/2\\\/2020\\\/10\\\/Logo-atelier-2016.png?fit=400%2C195&ssl=1\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/2\\\/2020\\\/10\\\/Logo-atelier-2016.png?fit=400%2C195&ssl=1\",\"width\":400,\"height\":195,\"caption\":\"L&#039;Atelier des \u00e9tudes \u00e9conomiques\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9d5645901ac39987762b3b959a346f05\",\"name\":\"Lola\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/d107c1b0f7f9e6250c6c7f9239b8c025730a0a51e46eebc2e1e6a38220f74e7d?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/d107c1b0f7f9e6250c6c7f9239b8c025730a0a51e46eebc2e1e6a38220f74e7d?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/d107c1b0f7f9e6250c6c7f9239b8c025730a0a51e46eebc2e1e6a38220f74e7d?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Lola\"},\"sameAs\":[\"lola\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/author\\\/lola\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"D\u00e9veloppement laitier de demain - L&#039;Atelier des \u00e9tudes \u00e9conomiques","description":"Didier Roinson pr\u00e9sente les enjeux du d\u00e9veloppement laitier : concilier r\u00e9ponses aux attentes consommateurs et ma\u00eetrise du prix de revient","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/enjeux-developpement-laitier\/","og_locale":"fr_FR","og_type":"article","og_title":"D\u00e9veloppement laitier de demain - L&#039;Atelier des \u00e9tudes \u00e9conomiques","og_description":"Didier Roinson pr\u00e9sente les enjeux du d\u00e9veloppement laitier : concilier r\u00e9ponses aux attentes consommateurs et ma\u00eetrise du prix de revient","og_url":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/enjeux-developpement-laitier\/","og_site_name":"L&#039;Atelier des \u00e9tudes \u00e9conomiques","article_published_time":"2021-12-20T17:37:16+00:00","article_modified_time":"2022-01-20T14:12:01+00:00","og_image":[{"width":1920,"height":1280,"url":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2021\/12\/cow-g62fb92f34_1920.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Lola","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"\u00c9crit par":"Lola","Dur\u00e9e de lecture estim\u00e9e":"5 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/enjeux-developpement-laitier\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/enjeux-developpement-laitier\/"},"author":{"name":"Lola","@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/#\/schema\/person\/9d5645901ac39987762b3b959a346f05"},"headline":"D\u00e9veloppement laitier de demain","datePublished":"2021-12-20T17:37:16+00:00","dateModified":"2022-01-20T14:12:01+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/enjeux-developpement-laitier\/"},"wordCount":1074,"publisher":{"@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/enjeux-developpement-laitier\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2021\/12\/cow-g62fb92f34_1920.jpg?fit=1920%2C1280&ssl=1","articleSection":["Agriculture","Conjoncture","Lait","Production animale"],"inLanguage":"fr-FR"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/enjeux-developpement-laitier\/","url":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/enjeux-developpement-laitier\/","name":"D\u00e9veloppement laitier de demain - L&#039;Atelier des \u00e9tudes \u00e9conomiques","isPartOf":{"@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/enjeux-developpement-laitier\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/enjeux-developpement-laitier\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2021\/12\/cow-g62fb92f34_1920.jpg?fit=1920%2C1280&ssl=1","datePublished":"2021-12-20T17:37:16+00:00","dateModified":"2022-01-20T14:12:01+00:00","description":"Didier Roinson pr\u00e9sente les enjeux du d\u00e9veloppement laitier : concilier r\u00e9ponses aux attentes consommateurs et ma\u00eetrise du prix de revient","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/enjeux-developpement-laitier\/#breadcrumb"},"inLanguage":"fr-FR","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/enjeux-developpement-laitier\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/enjeux-developpement-laitier\/#primaryimage","url":"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2021\/12\/cow-g62fb92f34_1920.jpg?fit=1920%2C1280&ssl=1","contentUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2021\/12\/cow-g62fb92f34_1920.jpg?fit=1920%2C1280&ssl=1","width":1920,"height":1280,"caption":"Production laiti\u00e8re et prix de revient"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/enjeux-developpement-laitier\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Accueil","item":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"D\u00e9veloppement laitier de demain"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/#website","url":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/","name":"L&#039;Atelier des \u00e9tudes \u00e9conomiques","description":"Un site du Cerfrance Normandie Maine","publisher":{"@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"fr-FR"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/#organization","name":"L&#039;Atelier des \u00e9tudes \u00e9conomiques","url":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/10\/Logo-atelier-2016.png?fit=400%2C195&ssl=1","contentUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/10\/Logo-atelier-2016.png?fit=400%2C195&ssl=1","width":400,"height":195,"caption":"L&#039;Atelier des \u00e9tudes \u00e9conomiques"},"image":{"@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/#\/schema\/person\/9d5645901ac39987762b3b959a346f05","name":"Lola","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d107c1b0f7f9e6250c6c7f9239b8c025730a0a51e46eebc2e1e6a38220f74e7d?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d107c1b0f7f9e6250c6c7f9239b8c025730a0a51e46eebc2e1e6a38220f74e7d?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d107c1b0f7f9e6250c6c7f9239b8c025730a0a51e46eebc2e1e6a38220f74e7d?s=96&d=mm&r=g","caption":"Lola"},"sameAs":["lola"],"url":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/author\/lola\/"}]}},"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2021\/12\/cow-g62fb92f34_1920.jpg?fit=1920%2C1280&ssl=1","jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pcBSJA-zb","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2181","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2181"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2181\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2377,"href":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2181\/revisions\/2377"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2182"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2181"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2181"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2181"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}