{"id":4210,"date":"2023-06-30T14:34:36","date_gmt":"2023-06-30T12:34:36","guid":{"rendered":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/?p=4210"},"modified":"2024-07-01T10:12:40","modified_gmt":"2024-07-01T08:12:40","slug":"horticulture-pepinieres-2022","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/horticulture-pepinieres-2022\/","title":{"rendered":"2022 Horticulture et p\u00e9pini\u00e8res"},"content":{"rendered":"\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Horticulture et p\u00e9pini\u00e8res : \u00e9tat des lieux 2022 et enjeux de la fili\u00e8re<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\">D\u00e9couvrez notre veille \u00e9conomique pr\u00e9sentant l&rsquo;\u00e9tat des lieux 2022 et les enjeux de la fili\u00e8re horticulture et p\u00e9pini\u00e8res.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\"><strong>Du macro au micro&nbsp;: inventaire d\u2019une fili\u00e8re<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>Notre propos concerne les plantes vivantes et produits de la floriculture qui englobent les arbres, arbustes, buissons vivants, fleurs et feuillages coup\u00e9s, plantes en pot et \u00e0 massif, v\u00e9g\u00e9taux de p\u00e9pini\u00e8res, bulbes \u00e0 fleurs et les autres produits fournis habituellement par les horticulteurs et les p\u00e9pini\u00e9ristes en vue de la plantation ou de l&rsquo;ornementation.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">La production mondiale : 57 100 millions d\u2019euros en 2021<\/h2>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">La tendance :<\/h3>\n\n\n\n<p>L&rsquo;Association Internationale des Producteurs d&rsquo;horticulture recense plus d&rsquo;un million d&rsquo;hectares de production de v\u00e9g\u00e9taux de p\u00e9pini\u00e8re dans le monde, dont 70&nbsp;% en Chine (seulement 25&nbsp;% en valeur).<\/p>\n\n\n\n<p>La Colombie a d\u00e9velopp\u00e9 une strat\u00e9gie de production depuis 20 ans principalement orient\u00e9e vers le march\u00e9 am\u00e9ricain. Le Kenya et l\u2019\u00c9quateur structurent une grande partie de leur \u00e9conomie agricole autour de la fili\u00e8re horticole \u00e0 vocation exportatrice vers l\u2019Europe.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full\"><img data-recalc-dims=\"1\" fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"361\" height=\"271\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2023\/06\/Repartition-de-la-production-mondiale-en-2021.jpg?resize=361%2C271&#038;ssl=1\" alt=\"R\u00e9partition de la production mondiale en 2021\" class=\"wp-image-4211\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2023\/06\/Repartition-de-la-production-mondiale-en-2021.jpg?w=361&amp;ssl=1 361w, https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2023\/06\/Repartition-de-la-production-mondiale-en-2021.jpg?resize=300%2C225&amp;ssl=1 300w\" sizes=\"(max-width: 361px) 100vw, 361px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">La production europ\u00e9enne : 18 400 millions d\u2019euros en 2020<\/h2>\n\n\n\n<p>Avec une superficie totale de 186&nbsp;000 hectares, l\u2019Union europ\u00e9enne (UE28) compte une production estim\u00e9e \u00e0 18&nbsp;400 millions d\u2019euros en 2020.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">La tendance :<\/h3>\n\n\n\n<p>L&rsquo;augmentation des niveaux de production de fleurs et de culture de plantes ornementales conf\u00e8re \u00e0 l&rsquo;Union europ\u00e9enne l&rsquo;une des densit\u00e9s de production par hectare les plus \u00e9lev\u00e9es au monde (10\u00a0% de la superficie mondiale et 44\u00a0% de la production mondiale de plantes en pots et en fleurs, par exemple). La valeur de la production des principaux producteurs \u00e9volue\u00a0: <\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>progression significative pour l\u2019Allemagne (+\u00a015,7\u00a0%\u00a0; rappel 2019\/2018 : +\u00a018,8\u00a0%)\u00a0; <\/li>\n\n\n\n<li>progression peu significative pour les Pays-Bas (leader) (+\u00a01\u00a0%\u00a0; +\u00a01,4\u00a0%) et la France (1\u00a0% ; 1\u00a0%)\u00a0; <\/li>\n\n\n\n<li>en baisse pour l\u2019Italie (-\u00a02\u00a0%\u00a0; +\u00a05,8%), le Portugal (-\u00a06\u00a0% ; nc), l\u2019Espagne (-\u00a08\u00a0%\u00a0; +\u00a023,5\u00a0%) et la Belgique (-\u00a09\u00a0%\u00a0; +\u00a05,5\u00a0%).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full\"><img data-recalc-dims=\"1\" decoding=\"async\" width=\"328\" height=\"262\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2023\/06\/repartition-de-la-production-europeenne-en-2020.png?resize=328%2C262&#038;ssl=1\" alt=\"R\u00e9partition de la production europ\u00e9enne en 2020\" class=\"wp-image-4212\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2023\/06\/repartition-de-la-production-europeenne-en-2020.png?w=328&amp;ssl=1 328w, https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2023\/06\/repartition-de-la-production-europeenne-en-2020.png?resize=300%2C240&amp;ssl=1 300w\" sizes=\"(max-width: 328px) 100vw, 328px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Une activit\u00e9 mondialis\u00e9e de horticulture et p\u00e9pini\u00e8res en 2022<\/h2>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">La tendance&nbsp;:<\/h3>\n\n\n\n<p>Dans le monde, en 2021, les exportations toutes cat\u00e9gories repr\u00e9sentent 13&nbsp;594 millions d\u2019euros (soit 23&nbsp;% de la production mondiale). Elles concernent majoritairement les fleurs coup\u00e9es (54&nbsp;%) et sortent des Pays-Bas pour 7&nbsp;958 millions d\u2019euros (59&nbsp;%). Depuis 2018, notons l\u2019arriv\u00e9e en force de nouveaux pays exportateurs dans le \u00ab top 5 \u00bb des fleurs coup\u00e9es : la Colombie, le Kenya et l\u2019\u00c9quateur.<\/p>\n\n\n\n<p>Les importations mondiales toutes cat\u00e9gories p\u00e8sent 11&nbsp;135 millions d\u2019euros recens\u00e9s. Elles concernent les fleurs coup\u00e9es \u00e0 59&nbsp;%, et touchent en premier l\u2019Allemagne pour 2&nbsp;322 millions d\u2019euros (21&nbsp;%) puis les Pays-Bas pour 1&nbsp;919 millions d\u2019euros (17&nbsp;%).<\/p>\n\n\n\n<p>Le solde entre import et export des Pays-Bas d\u00e9montre, si besoin \u00e9tait, le leadership de ce pays sur la production et la commercialisation mondiale.<\/p>\n\n\n\n<p>Par contre, la France, toutes cat\u00e9gories, importe d\u00e9sormais 10 fois plus en valeur que ce qu\u2019elle n\u2019exporte (14 fois plus en 2018).<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Flux commerciaux dans le monde en 2021<\/h3>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Les exportateurs mondiaux<\/h4>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table aligncenter\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td colspan=\"3\"><strong>Bulbes<\/strong>                                            <\/td><td>\u00c9vol \/ 2020 (%)<\/td><td colspan=\"3\"><strong>V\u00e9g\u00e9taux d&rsquo;ornement&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;d\u2019ext\u00e9rieur<\/strong><\/td><td>\u00c9vol \/ 2020 (%)<\/td><td colspan=\"3\"><strong>Fleurs coup\u00e9es fra\u00eeches<\/strong><\/td><td>\u00c9vol \/ 2020 (%)<strong><\/strong><\/td><td colspan=\"3\"><strong>Feuillages frais<\/strong> <strong>(dont arbres de No\u00ebl)<\/strong><\/td><td>\u00c9vol\/ 2020 (%)<strong><\/strong><\/td><\/tr><tr><td colspan=\"2\"><strong>TOTAL MONDE<\/strong><\/td><td><strong>1 692<\/strong><\/td><td><strong>+ 13,81<\/strong><\/td><td colspan=\"2\"><strong>TOTAL MONDE<\/strong><\/td><td><strong>3 676<\/strong><\/td><td><strong>+ 19,6<\/strong><\/td><td colspan=\"2\"><strong>TOTAL MONDE<\/strong><\/td><td><strong>7 448<\/strong><\/td><td><strong>+ 19<\/strong><\/td><td colspan=\"2\"><strong>TOTAL MONDE<\/strong><\/td><td><strong>778<\/strong><\/td><td><strong>+ 26<\/strong><\/td><\/tr><tr><td>1er<\/td><td>Pays-Bas<\/td><td>1 361<\/td><td>+ 14,6<\/td><td>1er<\/td><td>Pays-Bas<\/td><td>1 988<\/td><td>+ 24,6<\/td><td>1er<\/td><td>Pays-Bas<\/td><td>4 579<\/td><td>+ 26<\/td><td>1er<\/td><td>Pays-Bas<\/td><td>310<\/td><td>+ 33<\/td><\/tr><tr><td>2e<\/td><td>Alle-magne<\/td><td>77<\/td><td>+ 2,8<\/td><td>2e<\/td><td>Italie<\/td><td>513<\/td><td>+ 13,7<\/td><td>2e<\/td><td>Col-ombie<\/td><td>677<\/td><td>+ 16<\/td><td>2e<\/td><td>Italie<\/td><td>146<\/td><td>+ 40<\/td><\/tr><tr><td>3e<\/td><td>Belg-ique<\/td><td>45<\/td><td>+ 9,8<\/td><td>3e<\/td><td>Allemagne<\/td><td>472<\/td><td>+ 14,0<\/td><td>3e<\/td><td>Equa-teur<\/td><td>575<\/td><td>+ 5<\/td><td>3e<\/td><td>Dane-mark<\/td><td>136<\/td><td>+ 20<\/td><\/tr><tr><td>4e<\/td><td>N-Z\u00e9-lande<\/td><td>25<\/td><td>+ 13,6<\/td><td>4e<\/td><td>Belgique<\/td><td>245<\/td><td>+ 26,9<\/td><td>4e<\/td><td>Kenya<\/td><td>469<\/td><td>+ 15<\/td><td>4e<\/td><td>Chine<\/td><td>32<\/td><td>+ 6,7<\/td><\/tr><tr><td>5e<\/td><td>Dane-mark<\/td><td>25<\/td><td>+ 56,3<\/td><td>5e<\/td><td>Danemark<\/td><td>79<\/td><td>+ 3,9<\/td><td>5e<\/td><td>Ethio-pie<\/td><td>321<\/td><td>+ 11<\/td><td>5e<\/td><td>Alle-magne<\/td><td>26<\/td><td>&#8211; 13<\/td><\/tr><tr><td>\u2026<\/td><td>&nbsp;<\/td><td>&nbsp;<\/td><td>&nbsp;<\/td><td>\u2026<\/td><td>&nbsp;<\/td><td>&nbsp;<\/td><td>&nbsp;<\/td><td>\u2026<\/td><td>&nbsp;<\/td><td>&nbsp;<\/td><td>&nbsp;<\/td><td>\u2026<\/td><td>&nbsp;<\/td><td>&nbsp;<\/td><td>&nbsp;<\/td><\/tr><tr><td><strong>14<sup>e<\/sup><\/strong><\/td><td><strong>France<\/strong><strong><\/strong><\/td><td><strong>6<\/strong><strong><\/strong><\/td><td>+ <strong>16,7<\/strong><\/td><td><strong>9<\/strong><strong>e<\/strong><strong><\/strong><\/td><td><strong>France<\/strong><\/td><td><strong>39<\/strong><\/td><td>+ <strong>5,4<\/strong><\/td><td><strong>19<sup>e<\/sup><\/strong><\/td><td><strong>France<\/strong><\/td><td><strong>19<\/strong><\/td><td>+ <strong>72,7<\/strong><\/td><td><strong>11<sup>e<\/sup><\/strong><\/td><td><strong>France<\/strong><strong><\/strong><\/td><td><strong>7<\/strong><strong><\/strong><\/td><td><strong>+ 40<\/strong><\/td><\/tr><\/tbody><\/table><figcaption class=\"wp-element-caption\"><strong>TOP 5 des exportateurs mondiaux (en millions d&rsquo;euros)<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Les importateurs mondiaux<\/h4>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><tbody><tr><td colspan=\"16\"><\/td><\/tr><tr><td colspan=\"3\"><strong>Bulbes<\/strong>                                                 <\/td><td>\u00c9vol \/ 2020 <br>(%)<\/td><td colspan=\"3\"><strong>V\u00e9g\u00e9taux d&rsquo;ornement&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;d\u2019ext\u00e9rieur<\/strong>    <\/td><td>\u00c9vol \/ 2020 <br>(%)<\/td><td colspan=\"3\"><strong>Fleurs coup\u00e9es fra\u00eeches<\/strong>                                 <\/td><td>\u00c9vol \/ 2020 <br>(%)<\/td><td colspan=\"3\"><strong>Feuillages frais<\/strong> <strong>(dont arbres de No\u00ebl)<\/strong><\/td><td>\u00c9vol\/ 2020 <br>(%)<\/td><\/tr><tr><td colspan=\"2\"><strong>TOTAL MONDE<\/strong><\/td><td><strong>1 390<\/strong><\/td><td><strong>+ 11,0<\/strong><\/td><td colspan=\"2\"><strong>TOTAL MONDE<\/strong><\/td><td><strong>2 594<\/strong><\/td><td><strong>+ 17,7<\/strong><\/td><td colspan=\"2\"><strong>TOTAL MONDE<\/strong><\/td><td><strong>6 577<\/strong><\/td><td><strong>+ 16,6<\/strong><\/td><td colspan=\"2\"><strong>TOTAL MONDE<\/strong><\/td><td><strong>574<\/strong><\/td><td><strong>+ 16,9<\/strong><\/td><\/tr><tr><td>1er<\/td><td>Alle-magne<\/td><td>220<\/td><td>+ 10,6<\/td><td>1er<\/td><td>Alle-magne<\/td><td>596<\/td><td>+ 8,8<\/td><td>1er<\/td><td>Alle-<br>magne<\/td><td>1 240<\/td><td>+ 19,7<\/td><td>1er<\/td><td>Pays<br>-Bas<\/td><td>266<\/td><td>+ 25,5<\/td><\/tr><tr><td>2e<\/td><td>\u00c9tats<br>-Unis<\/td><td>152<\/td><td>+ 19,7<\/td><td>2e<\/td><td>Pays<br>-Bas<\/td><td>499<\/td><td>+ 20,5<\/td><td>2e<\/td><td>Pays<br>-Bas<\/td><td>1 047<\/td><td>+ 14,1<\/td><td>2e<\/td><td>Alle<br>-magne<\/td><td>101<\/td><td>+ 2,0<\/td><\/tr><tr><td>3e<\/td><td><strong>France<\/strong><\/td><td><strong>116<\/strong><\/td><td><strong>+ 18,4<\/strong><\/td><td>3e<\/td><td><strong>France<\/strong><strong><\/strong><\/td><td><strong>348<\/strong><\/td><td><strong>+ 34,4<\/strong><\/td><td>3e<\/td><td>\u00c9tats<br>-Unis<\/td><td>974<\/td><td>+ 27,2<\/td><td>3e<\/td><td><strong>France<\/strong><strong><\/strong><\/td><td><strong>41<\/strong><\/td><td><strong>+ 13,9<\/strong><\/td><\/tr><tr><td>4e<\/td><td>Pays<br>-Bas<\/td><td>107<\/td><td>+ 2,9<\/td><td>4e<\/td><td>Autriche<\/td><td>144<\/td><td>+ 12,5<\/td><td>4e<\/td><td>Royaume<br>-Uni<\/td><td>504<\/td><td>+ 17,8<\/td><td>4e<\/td><td>Belgi<br>-que<\/td><td>16<\/td><td>+ 6,7<\/td><\/tr><tr><td>5e<\/td><td>Chine<\/td><td>100<\/td><td>+ 23,5<\/td><td>5e<\/td><td>Belgi<br>-que<\/td><td>143<\/td><td>+ 43<\/td><td>5e<\/td><td>Bi\u00e9lo<br>-russie<\/td><td>335<\/td><td>+ 89,3<\/td><td>5e<\/td><td>Italie<\/td><td>16<\/td><td>+ 60,0<\/td><\/tr><tr><td>&nbsp;<\/td><td>&nbsp;<\/td><td>&nbsp;<\/td><td>&nbsp;<\/td><td>&nbsp;<\/td><td>&nbsp;<\/td><td>&nbsp;<\/td><td>&nbsp;<\/td><td><strong>6<sup>e<\/sup><\/strong><\/td><td><strong>France<\/strong><\/td><td><strong>333<\/strong><\/td><td><strong>+ 31,1<\/strong><\/td><td>&nbsp;<\/td><td>&nbsp;<\/td><td>&nbsp;<\/td><td>&nbsp;<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><figcaption class=\"wp-element-caption\"><br><strong>TOP 5 des importateurs mondiaux (en millions d&rsquo;euros)<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Ces flux sont constat\u00e9s aux fronti\u00e8res de chaque pays cit\u00e9, qu\u2019ils soient r\u00e9alis\u00e9s dans ou en dehors de l\u2019UE27. Source : TDM &#8211; Douanes France-\u00c9laboration FranceAgriMer<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">L\u2019interprofession fran\u00e7aise : acteurs, \u00e9conomie et \u00e9volution<\/h2>\n\n\n\n<p>51&nbsp;000 entreprises appartiennent \u00e0 la fili\u00e8re fran\u00e7aise de l\u2019horticulture, de la p\u00e9pini\u00e8re, de la fleuristerie et du paysage. 60&nbsp;% d\u2019entre elles sont des acteurs du paysage, 33&nbsp;% de la commercialisation et 7&nbsp;% de la production.<\/p>\n\n\n\n<p>En trois ans, la fili\u00e8re globalement se d\u00e9veloppe, en chiffre d\u2019affaires comme en nombre d\u2019emplois, et p\u00e8se un petit peu plus dans le PIB fran\u00e7ais.<\/p>\n\n\n\n<p>Les entreprises de production et de commercialisation continuent leur concentration.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Les acteurs de la production horticulture et p\u00e9pini\u00e8res en 2022<\/h3>\n\n\n\n<p>Le chiffre d\u2019affaires de la production fran\u00e7aise se contracte.<\/p>\n\n\n\n<p>La fili\u00e8re est fortement importatrice et la comp\u00e9titivit\u00e9 des exploitants fran\u00e7ais se d\u00e9grade. En 10 ans, le nombre d\u2019entreprises fran\u00e7aises a presque \u00e9t\u00e9 divis\u00e9 par 2 (-&nbsp;5&nbsp;% par an).<\/p>\n\n\n\n<p>Si bien qu\u2019en 2020 :<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>40&nbsp;% des v\u00e9g\u00e9taux d\u2019int\u00e9rieur et d\u2019ext\u00e9rieur achet\u00e9s en France sont cultiv\u00e9s en France,<\/li>\n\n\n\n<li>20&nbsp;% des fleurs coup\u00e9es achet\u00e9es en France sont cultiv\u00e9es en France,<\/li>\n\n\n\n<li>61&nbsp;% des v\u00e9g\u00e9taux d\u2019ext\u00e9rieurs achet\u00e9s en France sont cultiv\u00e9s en France.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>\u00c0 noter que, entre 2017 et 2020, c\u2019est la p\u00e9pini\u00e8re qui r\u00e9siste le mieux.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Les acteurs de la commercialisation horticulture et p\u00e9pini\u00e8res en 2022<\/h3>\n\n\n\n<p>Les commerces de gros, les jardineries et les libres services agricoles (LSA) continuent leur concentration, en qu\u00eate d\u2019efficacit\u00e9 \u00e9conomique. Les LSA sont d\u2019ailleurs ceux dont le chiffre d\u2019affaires par emploi augmente le plus. Malgr\u00e9 le choc du premier confinement li\u00e9 au Covid (mars 2020), ces trois cat\u00e9gories de distributeurs ont b\u00e9n\u00e9fici\u00e9 d\u2019une explosion de la&nbsp;demande d\u00e8s la lev\u00e9e des restrictions. Leurs ventes ont augment\u00e9 de 10&nbsp;% sur l\u2019ann\u00e9e, sur fonds d\u2019acc\u00e9l\u00e9ration du e-commerce et de changements profonds des habitudes de vie des consommateurs.<\/p>\n\n\n\n<p>Apr\u00e8s une ann\u00e9e 2019 d\u00e9j\u00e0 exceptionnelle (+&nbsp;4&nbsp;%), le march\u00e9 du jardin a connu un v\u00e9ritable bond en avant en 2020. \u00c0 contre-courant d\u2019une \u00e9conomie fran\u00e7aise en r\u00e9cession, son chiffre d\u2019affaires a augment\u00e9 de 10&nbsp;% en un an. La pand\u00e9mie a donn\u00e9 aux professionnels du jardin une impulsion \u00e9quivalente \u00e0 cinq ann\u00e9es de croissance.<\/p>\n\n\n\n<p>Les segments li\u00e9s \u00e0 l\u2019entretien et \u00e0 l\u2019embellissement du jardin ont connu les plus fortes progressions, alors que les achats de v\u00e9g\u00e9taux pour l\u2019ext\u00e9rieur ont maintenu leur dynamisme, malgr\u00e9 le lourd impact de l\u2019arr\u00eat des ventes de plantes \u00e0 massif durant le confinement du printemps. Seuls les v\u00e9g\u00e9taux d\u2019int\u00e9rieur et les fleurs coup\u00e9es, priv\u00e9s d\u2019occasion d\u2019offrir, ont subi un net repli de leurs ventes. Ce ph\u00e9nom\u00e8ne s\u2019ajoute \u00e0 l\u2019\u00e9volution structurelle de la d\u00e9mographie de la fleuristerie.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Les acteurs du paysage<\/h3>\n\n\n\n<p>Les acteurs du paysage sont les seuls de la fili\u00e8re \u00e0 voir leur nombre augmenter depuis 2017. L\u2019activit\u00e9 \u00e9conomique affiche une bonne dynamique.<\/p>\n\n\n\n<p>Concernant l\u2019achat de services des particuliers, 15&nbsp;% des foyers qui poss\u00e8dent un jardin ou une terrasse font appel \u00e0 une personne ext\u00e9rieure pour des prestations d\u2019entretien ou de cr\u00e9ation. Sachant que les foyers dont la personne de r\u00e9f\u00e9rence a 65 ans ou plus repr\u00e9sentent 47&nbsp;% de ces foyers, le vieillissement d\u00e9mographique constitue une opportunit\u00e9 pour le march\u00e9 du paysage.<\/p>\n\n\n\n<p>Concernant l\u2019achat de services des collectivit\u00e9s, les contraintes budg\u00e9taires de ces derni\u00e8res mettent ce march\u00e9 sous tension. Le poids des march\u00e9s publics dans le chiffre d\u2019affaires des entrepreneurs du paysage est pass\u00e9 de 30&nbsp;% \u00e0 26&nbsp;% entre 2010 et 2020.<br><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">La fili\u00e8re fran\u00e7aise de l\u2019horticulture, de la p\u00e9pini\u00e8re, de la fleuristerie et du paysage en 2021<\/h3>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full\"><img data-recalc-dims=\"1\" decoding=\"async\" width=\"598\" height=\"357\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2023\/06\/La-filiere-francaise-de-lhorticulture-de-la-pepiniere-de-la-fleuristerie-et-du-paysage-en-2021.png?resize=598%2C357&#038;ssl=1\" alt=\"\" class=\"wp-image-4213\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2023\/06\/La-filiere-francaise-de-lhorticulture-de-la-pepiniere-de-la-fleuristerie-et-du-paysage-en-2021.png?w=598&amp;ssl=1 598w, https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2023\/06\/La-filiere-francaise-de-lhorticulture-de-la-pepiniere-de-la-fleuristerie-et-du-paysage-en-2021.png?resize=300%2C179&amp;ssl=1 300w\" sizes=\"(max-width: 598px) 100vw, 598px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">La production fran\u00e7aise en 2021<\/h2>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">La production horticole p\u00e9pini\u00e8re est un secteur de production intensive.<\/h3>\n\n\n\n<p>La production horticole p\u00e9pini\u00e8re est un secteur de production intensive. Elle se rapproche de l&rsquo;industrie par l&rsquo;importance du capital, du travail et des techniques requises. C\u2019est l\u2019un des secteurs le plus employeur de main-d\u2019\u0153uvre en agriculture.<\/p>\n\n\n\n<p>La gamme commercialis\u00e9e par les producteurs fran\u00e7ais reste relativement diversifi\u00e9e, ce qui induit une forte variabilit\u00e9 de situations d\u2019entreprises. Au niveau national, les plantes de p\u00e9pini\u00e8re repr\u00e9sentent plus du tiers du chiffre d\u2019affaires, suivies par les plantes en pots puis les plantes \u00e0 massifs.<\/p>\n\n\n\n<p>Les Pays de la Loire concentrent un quart de la production fran\u00e7aise.<\/p>\n\n\n\n<p>En 2021, les indicateurs de \u00ab&nbsp;productivit\u00e9&nbsp;\u00bb continuent de s\u2019am\u00e9liorer, tendance observ\u00e9e depuis 2015 au sein de ces entreprises fran\u00e7aises dont le nombre, rappelons-le, se r\u00e9duit. Si bien que les r\u00e9sultats 2021 sont \u00e0 un niveau historiquement haut, et ce pour deux raisons :<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>des produits en forte hausse&nbsp;: entre +&nbsp;11&nbsp;% et +&nbsp;29&nbsp;% selon les m\u00e9tiers (+&nbsp;14&nbsp;% au global)<\/li>\n\n\n\n<li>des hausses de charges contenues : +&nbsp;14&nbsp;% pour les charges op\u00e9rationnelles, +&nbsp;5&nbsp;% pour les charges fixes. Toujours en France, la dynamique d\u2019investissements reste mod\u00e9r\u00e9e pour la seconde ann\u00e9e cons\u00e9cutive.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Ces tendances nationales englobent toutefois des situations tr\u00e8s variables selon le mode de commercialisation.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">La vente directe<\/h3>\n\n\n\n<p>Pour la 6i\u00e8me ann\u00e9e cons\u00e9cutive, les entreprises qui commercialisent en vente directe connaissent une am\u00e9lioration du niveau d\u2019activit\u00e9. Le chiffre d\u2019affaires est en hausse en 2021. L\u2019efficacit\u00e9 \u00e9conomique progresse, ce mode de commercialisation permet une plus grande r\u00e9gularit\u00e9 des r\u00e9sultats que les autres d\u00e9bouch\u00e9s.<\/p>\n\n\n\n<p>Apr\u00e8s avoir connu une ann\u00e9e 2017 difficile, une ann\u00e9e 2018 de \u00ab&nbsp;convalescence&nbsp;\u00bb, une nette am\u00e9lioration en 2019, une contraction en 2020, les entreprises commercialisant via un grossiste connaissent des r\u00e9sultats \u00e9conomiques 2021 bien meilleurs. Les produits progressent, les charges \u00e9galement, mais l\u2019efficacit\u00e9 \u00e9conomique s\u2019am\u00e9liore, ainsi que les ratios financiers.<\/p>\n\n\n\n<p>Quant aux ventes au distributeur final, avec des entreprises dont la taille est sup\u00e9rieure \u00e0 la moyenne, leur chiffre d\u2019affaires progresse \u00e9galement en 2021. Leur efficacit\u00e9 \u00e9conomique passe de la plus faible en 2020 \u00e0 la plus forte en 2021 des trois groupes, le tout boost\u00e9 par une strat\u00e9gie \u00ab volume \u00bb. Ce qui fait qu\u2019on trouve dans ce groupe les entreprises les plus dynamiques.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"417\" height=\"300\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2023\/06\/chiffres-cles-horticulture-ornementale-2021-et-evolution-2017-2021.png?resize=417%2C300&#038;ssl=1\" alt=\"Chiffres cl\u00e9s horticulture ornementale 2021 et \u00e9volution 2017-2021\" class=\"wp-image-4214\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2023\/06\/chiffres-cles-horticulture-ornementale-2021-et-evolution-2017-2021.png?w=417&amp;ssl=1 417w, https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2023\/06\/chiffres-cles-horticulture-ornementale-2021-et-evolution-2017-2021.png?resize=300%2C216&amp;ssl=1 300w\" sizes=\"(max-width: 417px) 100vw, 417px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Les enjeux d\u2019avenir pour la fili\u00e8re horticulture et p\u00e9pini\u00e8res pour 2022<\/h2>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Au niveau de la production<\/h3>\n\n\n\n<p>Renouveler les chefs d\u2019entreprise en horticulture et p\u00e9pini\u00e8re ornementale et attirer une main-d\u2019\u0153uvre salari\u00e9e comp\u00e9tente tout en am\u00e9liorant les conditions de travail.<\/p>\n\n\n\n<p>Accompagner les structures de production vers la double performance \u00e9conomique et environnementale.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Au niveau du march\u00e9<\/h3>\n\n\n\n<p>Retrouver une place pour les produits horticoles fran\u00e7ais dans les diff\u00e9rents circuits de distribution et d\u00e9velopper de nouveaux modes de commercialisation. Cr\u00e9er un \u00ab made in France \u00bb.<\/p>\n\n\n\n<p>Redonner l\u2019envie de consommer du v\u00e9g\u00e9tal, de la fonction \u00ab plaisir \u00bb \u00e0 de nouvelles fonctions (alimentaire, sant\u00e9, etc.)<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Au niveau de la fili\u00e8re<\/h3>\n\n\n\n<p>Am\u00e9liorer la comp\u00e9titivit\u00e9 de la fili\u00e8re horticole fran\u00e7aise en structurant plus l\u2019offre et la commercialisation, en optimisant la logistique.<\/p>\n\n\n\n<p>Rendre l&rsquo;offre d&rsquo;accompagnement des entreprises horticoles et les projets d&rsquo;avenir de la fili\u00e8re plus lisibles aupr\u00e8s des d\u00e9cideurs, des partenaires et des acteurs de la fili\u00e8re.<\/p>\n\n\n<div class=\"_3d-flip-book  fb3d-fullscreen-mode full-size\" data-id=\"4208\" data-mode=\"fullscreen\" data-title=\"false\" data-template=\"short-white-book-view\" data-lightbox=\"dark-shadow\" data-urlparam=\"fb3d-page\" data-page-n=\"0\" data-pdf=\"\" data-tax=\"null\" data-thumbnail=\"\" data-cols=\"3\" data-book-template=\"default\" data-trigger=\"\"><\/div><script type=\"text\/javascript\">window.FB3D_CLIENT_DATA = window.FB3D_CLIENT_DATA || [];FB3D_CLIENT_DATA.push('eyJwb3N0cyI6eyI0MjA4Ijp7IklEIjo0MjA4LCJ0aXRsZSI6IlZFSUxMRSBFQ08gSG9ydGljdWx0dXJlIGV0IHBcdTAwZTlwaW5pXHUwMGU4cmVzIEp1aW4gMjAyMyIsInR5cGUiOiJwZGYiLCJyZWFkeV9mdW5jdGlvbiI6IiIsImJvb2tfc3R5bGUiOiJmbGF0IiwiYm9va190ZW1wbGF0ZSI6Im5vbmUiLCJvdXRsaW5lIjpbXSwiZGF0YSI6eyJwb3N0X0lEIjoiNDIxNyIsImd1aWQiOiJodHRwczpcL1wvbm9ybWFuZGllbWFpbmUuY2VyZnJhbmNlLmZyXC9sYXRlbGllclwvd3AtY29udGVudFwvdXBsb2Fkc1wvc2l0ZXNcLzJcLzIwMjNcLzA2XC9WRUlMTEVfRUNPX0hvcnRpY3VsdHVyZS1ldC1wZXBpbmllcmVzX0p1aW4tMjAyMy0yLnBkZiIsInBkZl9wYWdlcyI6IjQiLCJwYWdlc19jdXN0b21pemF0aW9uIjoibm9uZSJ9LCJ0aHVtYm5haWwiOnsiZGF0YSI6eyJwb3N0X0lEIjoiMCJ9LCJ0eXBlIjoiYXV0byJ9LCJwcm9wcyI6eyJiYWNrZ3JvdW5kQ29sb3IiOiJhdXRvIiwiYmFja2dyb3VuZEltYWdlIjoiYXV0byIsImJhY2tncm91bmRTdHlsZSI6ImF1dG8iLCJoaWdobGlnaHRMaW5rcyI6ImF1dG8iLCJsaWdodGluZyI6ImF1dG8iLCJjYWNoZWRQYWdlcyI6ImF1dG8iLCJyZW5kZXJJbmFjdGl2ZVBhZ2VzIjoiYXV0byIsInJlbmRlckluYWN0aXZlUGFnZXNPbk1vYmlsZSI6ImF1dG8iLCJyZW5kZXJXaGlsZUZsaXBwaW5nIjoiYXV0byIsInByZWxvYWRQYWdlcyI6ImF1dG8iLCJhdXRvUGxheUR1cmF0aW9uIjoiYXV0byIsInJ0bCI6ImF1dG8iLCJpbnRlcmFjdGl2ZUNvcm5lcnMiOiJhdXRvIiwibWF4RGVwdGgiOiJhdXRvIiwic2hlZXQiOnsic3RhcnRWZWxvY2l0eSI6ImF1dG8iLCJ3YXZlIjoiYXV0byIsInNoYXBlIjoiYXV0byIsIndpZHRoVGV4ZWxzIjoiYXV0byIsImNvbG9yIjoiYXV0byIsInNpZGUiOiJhdXRvIiwiY29ybmVyRGV2aWF0aW9uIjoiYXV0byIsImZsZXhpYmlsaXR5IjoiYXV0byIsImZsZXhpYmxlQ29ybmVyIjoiYXV0byIsImJlbmRpbmciOiJhdXRvIiwiaGVpZ2h0VGV4ZWxzIjoiYXV0byJ9LCJjb3ZlciI6eyJ3YXZlIjoiYXV0byIsImNvbG9yIjoiYXV0byIsInNpZGUiOiJhdXRvIiwiYmluZGVyVGV4dHVyZSI6ImF1dG8iLCJkZXB0aCI6ImF1dG8iLCJwYWRkaW5nIjoiYXV0byIsInN0YXJ0VmVsb2NpdHkiOiJhdXRvIiwiZmxleGliaWxpdHkiOiJhdXRvIiwiZmxleGlibGVDb3JuZXIiOiJhdXRvIiwiYmVuZGluZyI6ImF1dG8iLCJ3aWR0aFRleGVscyI6ImF1dG8iLCJoZWlnaHRUZXhlbHMiOiJhdXRvIiwibWFzcyI6ImF1dG8iLCJzaGFwZSI6ImF1dG8ifSwicGFnZSI6eyJ3YXZlIjoiYXV0byIsImNvbG9yIjoiYXV0byIsInNpZGUiOiJhdXRvIiwiZGVwdGgiOiJhdXRvIiwic3RhcnRWZWxvY2l0eSI6ImF1dG8iLCJmbGV4aWJpbGl0eSI6ImF1dG8iLCJmbGV4aWJsZUNvcm5lciI6ImF1dG8iLCJiZW5kaW5nIjoiYXV0byIsIndpZHRoVGV4ZWxzIjoiYXV0byIsImhlaWdodFRleGVscyI6ImF1dG8iLCJtYXNzIjoiYXV0byIsInNoYXBlIjoiYXV0byJ9LCJoZWlnaHQiOiJhdXRvIiwid2lkdGgiOiJhdXRvIiwiZ3Jhdml0eSI6ImF1dG8iLCJwYWdlc0ZvclByZWRpY3RpbmciOiJhdXRvIn0sImNvbnRyb2xQcm9wcyI6eyJhY3Rpb25zIjp7ImNtZFRvYyI6eyJlbmFibGVkIjoiYXV0byIsImVuYWJsZWRJbk5hcnJvdyI6ImF1dG8iLCJhY3RpdmUiOiJhdXRvIiwiZGVmYXVsdFRhYiI6ImF1dG8ifSwiY21kQXV0b1BsYXkiOnsiZW5hYmxlZCI6ImF1dG8iLCJlbmFibGVkSW5OYXJyb3ciOiJhdXRvIiwiYWN0aXZlIjoiYXV0byJ9LCJjbWRTYXZlIjp7ImVuYWJsZWQiOiJhdXRvIiwiZW5hYmxlZEluTmFycm93IjoiYXV0byJ9LCJjbWRQcmludCI6eyJlbmFibGVkIjoiYXV0byIsImVuYWJsZWRJbk5hcnJvdyI6ImF1dG8ifSwiY21kU2luZ2xlUGFnZSI6eyJlbmFibGVkIjoiYXV0byIsImVuYWJsZWRJbk5hcnJvdyI6ImF1dG8iLCJhY3RpdmUiOiJhdXRvIiwiYWN0aXZlRm9yTW9iaWxlIjoiYXV0byJ9LCJ3aWRUb29sYmFyIjp7ImVuYWJsZWQiOiJhdXRvIiwiZW5hYmxlZEluTmFycm93IjoiYXV0byJ9fX0sImF1dG9UaHVtYm5haWwiOiJodHRwczpcL1wvbm9ybWFuZGllbWFpbmUuY2VyZnJhbmNlLmZyXC9sYXRlbGllclwvd3AtY29udGVudFwvdXBsb2Fkc1wvc2l0ZXNcLzJcLzNkLWZsaXAtYm9va1wvYXV0by10aHVtYm5haWxzXC80MjA4LnBuZyIsInBvc3RfbmFtZSI6InZlaWxsZS1lY28taG9ydGljdWx0dXJlLWV0LXBlcGluaWVyZXMtanVpbi0yMDIzIiwicG9zdF90eXBlIjoiM2QtZmxpcC1ib29rIn19LCJwYWdlcyI6W10sImZpcnN0UGFnZXMiOltdfQ==');window.FB3D_CLIENT_LOCALE && FB3D_CLIENT_LOCALE.render && FB3D_CLIENT_LOCALE.render();<\/script>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size\">Source pour la r\u00e9daction de la veille \u00e9conomique sur l&rsquo;horticulture et p\u00e9pini\u00e8res en 2022<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size\">Organisation \u00e9conomique de la fili\u00e8re horticulture et p\u00e9pini\u00e8re des Pays de la Loire 2018, Chambre R\u00e9gionale d\u2019Agriculture Pays de la Loire<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\">Retrouvez nos <a href=\"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/category\/agriculture\/production-vegetale\/conjoncture-production-vegetale-agriculture\/horitculture-pepinieres\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">notes de conjoncture sur la fili\u00e8re horticulture et p\u00e9pini\u00e8re<\/a> sur notre site internet.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Horticulture et p\u00e9pini\u00e8re : \u00e9tat des lieux 2022 et enjeux de la fili\u00e8re<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":4215,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"set","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":false,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2}},"categories":[131,150,137],"tags":[],"class_list":["post-4210","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-agriculture","category-horticulture-pepinieres","category-production-vegetale"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.3 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>2022 Horticulture et p\u00e9pini\u00e8res - L&#039;Atelier des \u00e9tudes \u00e9conomiques<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"D\u00e9couvrez notre veille \u00e9conomique pr\u00e9sentant l&#039;\u00e9tat des lieux 2022 et les enjeux de la fili\u00e8re horticulture et p\u00e9pini\u00e8res.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/horticulture-pepinieres-2022\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"fr_FR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"horticulture et p\u00e9pini\u00e8res en 2022\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"horticulture et p\u00e9pini\u00e8res en 2022\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/horticulture-pepinieres-2022\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"L&#039;Atelier des \u00e9tudes \u00e9conomiques\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-06-30T12:34:36+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-07-01T08:12:40+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2023\/06\/horticulture-pepinieres-2022.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"300\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"300\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Lola\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:title\" content=\"horticulture et p\u00e9pini\u00e8res en 2022\" \/>\n<meta name=\"twitter:description\" content=\"horticulture et p\u00e9pini\u00e8res en 2022\" \/>\n<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2023\/06\/horticulture-pepinieres-2022.png?fit=300%2C300&ssl=1\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"\u00c9crit par\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Lola\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Dur\u00e9e de lecture estim\u00e9e\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"12 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/horticulture-pepinieres-2022\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/horticulture-pepinieres-2022\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Lola\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9d5645901ac39987762b3b959a346f05\"},\"headline\":\"2022 Horticulture et p\u00e9pini\u00e8res\",\"datePublished\":\"2023-06-30T12:34:36+00:00\",\"dateModified\":\"2024-07-01T08:12:40+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/horticulture-pepinieres-2022\\\/\"},\"wordCount\":2036,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/horticulture-pepinieres-2022\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/2\\\/2023\\\/06\\\/horticulture-pepinieres-2022.png?fit=300%2C300&ssl=1\",\"articleSection\":[\"Agriculture\",\"Horticulture-P\u00e9pini\u00e8res\",\"Production v\u00e9g\u00e9tale\"],\"inLanguage\":\"fr-FR\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/horticulture-pepinieres-2022\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/horticulture-pepinieres-2022\\\/\",\"name\":\"2022 Horticulture et p\u00e9pini\u00e8res - L&#039;Atelier des \u00e9tudes \u00e9conomiques\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/horticulture-pepinieres-2022\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/horticulture-pepinieres-2022\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/2\\\/2023\\\/06\\\/horticulture-pepinieres-2022.png?fit=300%2C300&ssl=1\",\"datePublished\":\"2023-06-30T12:34:36+00:00\",\"dateModified\":\"2024-07-01T08:12:40+00:00\",\"description\":\"D\u00e9couvrez notre veille \u00e9conomique pr\u00e9sentant l'\u00e9tat des lieux 2022 et les enjeux de la fili\u00e8re horticulture et p\u00e9pini\u00e8res.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/horticulture-pepinieres-2022\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/horticulture-pepinieres-2022\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/horticulture-pepinieres-2022\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/2\\\/2023\\\/06\\\/horticulture-pepinieres-2022.png?fit=300%2C300&ssl=1\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/2\\\/2023\\\/06\\\/horticulture-pepinieres-2022.png?fit=300%2C300&ssl=1\",\"width\":300,\"height\":300,\"caption\":\"horticulture et p\u00e9pini\u00e8res en 2022\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/horticulture-pepinieres-2022\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Accueil\",\"item\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"2022 Horticulture et p\u00e9pini\u00e8res\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/\",\"name\":\"L&#039;Atelier des \u00e9tudes \u00e9conomiques\",\"description\":\"Un site du Cerfrance Normandie Maine\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"fr-FR\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/#organization\",\"name\":\"L&#039;Atelier des \u00e9tudes \u00e9conomiques\",\"url\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/2\\\/2020\\\/10\\\/Logo-atelier-2016.png?fit=400%2C195&ssl=1\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/2\\\/2020\\\/10\\\/Logo-atelier-2016.png?fit=400%2C195&ssl=1\",\"width\":400,\"height\":195,\"caption\":\"L&#039;Atelier des \u00e9tudes \u00e9conomiques\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9d5645901ac39987762b3b959a346f05\",\"name\":\"Lola\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/d107c1b0f7f9e6250c6c7f9239b8c025730a0a51e46eebc2e1e6a38220f74e7d?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/d107c1b0f7f9e6250c6c7f9239b8c025730a0a51e46eebc2e1e6a38220f74e7d?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/d107c1b0f7f9e6250c6c7f9239b8c025730a0a51e46eebc2e1e6a38220f74e7d?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Lola\"},\"sameAs\":[\"lola\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/author\\\/lola\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"2022 Horticulture et p\u00e9pini\u00e8res - L&#039;Atelier des \u00e9tudes \u00e9conomiques","description":"D\u00e9couvrez notre veille \u00e9conomique pr\u00e9sentant l'\u00e9tat des lieux 2022 et les enjeux de la fili\u00e8re horticulture et p\u00e9pini\u00e8res.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/horticulture-pepinieres-2022\/","og_locale":"fr_FR","og_type":"article","og_title":"horticulture et p\u00e9pini\u00e8res en 2022","og_description":"horticulture et p\u00e9pini\u00e8res en 2022","og_url":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/horticulture-pepinieres-2022\/","og_site_name":"L&#039;Atelier des \u00e9tudes \u00e9conomiques","article_published_time":"2023-06-30T12:34:36+00:00","article_modified_time":"2024-07-01T08:12:40+00:00","og_image":[{"width":300,"height":300,"url":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2023\/06\/horticulture-pepinieres-2022.png","type":"image\/png"}],"author":"Lola","twitter_card":"summary_large_image","twitter_title":"horticulture et p\u00e9pini\u00e8res en 2022","twitter_description":"horticulture et p\u00e9pini\u00e8res en 2022","twitter_image":"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2023\/06\/horticulture-pepinieres-2022.png?fit=300%2C300&ssl=1","twitter_misc":{"\u00c9crit par":"Lola","Dur\u00e9e de lecture estim\u00e9e":"12 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/horticulture-pepinieres-2022\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/horticulture-pepinieres-2022\/"},"author":{"name":"Lola","@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/#\/schema\/person\/9d5645901ac39987762b3b959a346f05"},"headline":"2022 Horticulture et p\u00e9pini\u00e8res","datePublished":"2023-06-30T12:34:36+00:00","dateModified":"2024-07-01T08:12:40+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/horticulture-pepinieres-2022\/"},"wordCount":2036,"publisher":{"@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/horticulture-pepinieres-2022\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2023\/06\/horticulture-pepinieres-2022.png?fit=300%2C300&ssl=1","articleSection":["Agriculture","Horticulture-P\u00e9pini\u00e8res","Production v\u00e9g\u00e9tale"],"inLanguage":"fr-FR"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/horticulture-pepinieres-2022\/","url":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/horticulture-pepinieres-2022\/","name":"2022 Horticulture et p\u00e9pini\u00e8res - L&#039;Atelier des \u00e9tudes \u00e9conomiques","isPartOf":{"@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/horticulture-pepinieres-2022\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/horticulture-pepinieres-2022\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2023\/06\/horticulture-pepinieres-2022.png?fit=300%2C300&ssl=1","datePublished":"2023-06-30T12:34:36+00:00","dateModified":"2024-07-01T08:12:40+00:00","description":"D\u00e9couvrez notre veille \u00e9conomique pr\u00e9sentant l'\u00e9tat des lieux 2022 et les enjeux de la fili\u00e8re horticulture et p\u00e9pini\u00e8res.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/horticulture-pepinieres-2022\/#breadcrumb"},"inLanguage":"fr-FR","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/horticulture-pepinieres-2022\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/horticulture-pepinieres-2022\/#primaryimage","url":"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2023\/06\/horticulture-pepinieres-2022.png?fit=300%2C300&ssl=1","contentUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2023\/06\/horticulture-pepinieres-2022.png?fit=300%2C300&ssl=1","width":300,"height":300,"caption":"horticulture et p\u00e9pini\u00e8res en 2022"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/horticulture-pepinieres-2022\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Accueil","item":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"2022 Horticulture et p\u00e9pini\u00e8res"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/#website","url":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/","name":"L&#039;Atelier des \u00e9tudes \u00e9conomiques","description":"Un site du Cerfrance Normandie Maine","publisher":{"@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"fr-FR"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/#organization","name":"L&#039;Atelier des \u00e9tudes \u00e9conomiques","url":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/10\/Logo-atelier-2016.png?fit=400%2C195&ssl=1","contentUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/10\/Logo-atelier-2016.png?fit=400%2C195&ssl=1","width":400,"height":195,"caption":"L&#039;Atelier des \u00e9tudes \u00e9conomiques"},"image":{"@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/#\/schema\/person\/9d5645901ac39987762b3b959a346f05","name":"Lola","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d107c1b0f7f9e6250c6c7f9239b8c025730a0a51e46eebc2e1e6a38220f74e7d?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d107c1b0f7f9e6250c6c7f9239b8c025730a0a51e46eebc2e1e6a38220f74e7d?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d107c1b0f7f9e6250c6c7f9239b8c025730a0a51e46eebc2e1e6a38220f74e7d?s=96&d=mm&r=g","caption":"Lola"},"sameAs":["lola"],"url":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/author\/lola\/"}]}},"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2023\/06\/horticulture-pepinieres-2022.png?fit=300%2C300&ssl=1","jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pcBSJA-15U","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4210","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4210"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4210\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5036,"href":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4210\/revisions\/5036"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4215"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4210"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4210"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4210"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}