{"id":5032,"date":"2024-07-01T10:59:27","date_gmt":"2024-07-01T08:59:27","guid":{"rendered":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/?p=5032"},"modified":"2024-07-01T10:59:28","modified_gmt":"2024-07-01T08:59:28","slug":"horticulture-pepinieres-2023","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/horticulture-pepinieres-2023\/","title":{"rendered":"2023 Horticulture et p\u00e9pini\u00e8res"},"content":{"rendered":"\n<h1 class=\"wp-block-heading\">Horticulture et p\u00e9pini\u00e8res : \u00e9tat des lieux 2023 et enjeux de la fili\u00e8re<\/h1>\n\n\n\n<p class=\"has-luminous-vivid-orange-color has-text-color has-link-color has-medium-font-size wp-elements-8469aea50d51720923e24d7c4e5be00a\">D\u00e9couvrez notre veille \u00e9conomique pr\u00e9sentant l&rsquo;\u00e9tat des lieux 2023 et les enjeux de la fili\u00e8re horticulture et p\u00e9pini\u00e8res.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right has-luminous-vivid-orange-color has-text-color has-link-color has-small-font-size wp-elements-873925dd6e37dc669a0573a0cb99d0c7\">R\u00e9dacteur : Jean Marie RAIMBAULT<\/p>\n\n\n\n<p><p class=\"MsoNormal\" style=\"text-align:justify\"><\/p><\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading has-small-font-size\">Du macro au micro\u00a0: inventaire d\u2019une fili\u00e8re<\/h4>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size\"><em>Notre propos concerne les plantes vivantes et produits de la floriculture qui englobent les arbres, arbustes, buissons vivants, fleurs et feuillages coup\u00e9s, plantes en pot et \u00e0 massif, v\u00e9g\u00e9taux de p\u00e9pini\u00e8res, bulbes \u00e0 fleurs et les autres produits fournis habituellement par les horticulteurs et les p\u00e9pini\u00e9ristes en vue de la plantation ou de l&rsquo;ornementation.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">La production mondiale : 56 900 millions d\u2019euros en 2022<\/h2>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-media-text has-media-on-the-right is-stacked-on-mobile\" style=\"grid-template-columns:auto 29%\"><div class=\"wp-block-media-text__content\">\n<p>L&rsquo;Association Internationale des Producteurs d&rsquo;horticulture recense <strong>plus d&rsquo;un million d&rsquo;hectares de production de v\u00e9g\u00e9taux de floriculture dans le monde<\/strong>, dont 2\/3 en Chine (seulement 24\u00a0% en valeur).<\/p>\n\n\n\n<p>La Colombie a d\u00e9velopp\u00e9 une strat\u00e9gie de production depuis 20 ans principalement orient\u00e9e vers le march\u00e9 am\u00e9ricain. Le Kenya et l\u2019\u00c9quateur structurent donc une grande partie de leur \u00e9conomie agricole autour de la fili\u00e8re horticole \u00e0 vocation exportatrice vers l\u2019Europe.<\/p>\n<\/div><figure class=\"wp-block-media-text__media\"><img data-recalc-dims=\"1\" fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"326\" height=\"238\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/07\/repartition-de-la-production-mondiale-de-fleurs-en-2022.png?resize=326%2C238&#038;ssl=1\" alt=\"r\u00e9partition de la production mondial de fleurs en  2023 \" class=\"wp-image-5033 size-full\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/07\/repartition-de-la-production-mondiale-de-fleurs-en-2022.png?w=326&amp;ssl=1 326w, https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/07\/repartition-de-la-production-mondiale-de-fleurs-en-2022.png?resize=300%2C219&amp;ssl=1 300w\" sizes=\"(max-width: 326px) 100vw, 326px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u00a0La production europ\u00e9enne : 23 700 millions d\u2019euros en 2021 (UE \u00e0 27)<\/h2>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-media-text is-stacked-on-mobile\" style=\"grid-template-columns:38% auto\"><figure class=\"wp-block-media-text__media\"><img data-recalc-dims=\"1\" decoding=\"async\" width=\"318\" height=\"229\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/07\/repartition-de-la-production-europeeenne-de-fleur-en-2021.png?resize=318%2C229&#038;ssl=1\" alt=\"R\u00e9partition de la production europ\u00e9enne de fleurs en 2021 pour analyse en 2023\" class=\"wp-image-5034 size-full\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/07\/repartition-de-la-production-europeeenne-de-fleur-en-2021.png?w=318&amp;ssl=1 318w, https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/07\/repartition-de-la-production-europeeenne-de-fleur-en-2021.png?resize=300%2C216&amp;ssl=1 300w\" sizes=\"(max-width: 318px) 100vw, 318px\" \/><\/figure><div class=\"wp-block-media-text__content\">\n<p>Avec une superficie totale de 186\u00a0000 hectares, <strong>l\u2019Union europ\u00e9enne (UE27) compte une production estim\u00e9e \u00e0 23\u00a0700M\u20ac en 2021<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>L&rsquo;augmentation des niveaux de production de fleurs et de culture de plantes ornementales conf\u00e8re \u00e0 l&rsquo;Union europ\u00e9enne l&rsquo;une des densit\u00e9s de production par hectare les plus \u00e9lev\u00e9es au monde. La valeur de la production des principaux producteurs \u00e9volue alors en tendance longue.<\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Une activit\u00e9 mondialis\u00e9e<\/h2>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>Dans le monde, en 2022, <strong>les exportations toutes cat\u00e9gories repr\u00e9sentent 14\u00a0419 millions d\u2019euros<\/strong> (soit 25\u00a0% de la production mondiale). Elles concernent majoritairement les fleurs coup\u00e9es (52\u00a0%) et sortent des Pays-Bas pour 8\u00a0436 millions d\u2019euros (59\u00a0%). Depuis 2018, nous notons \u00e9galement l\u2019arriv\u00e9e en force de nouveaux pays exportateurs dans <strong>le \u00ab top 5 \u00bb des fleurs coup\u00e9es : <\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>la Colombie, <\/strong><\/li>\n\n\n\n<li><strong>le Kenya,\u00a0 <\/strong><\/li>\n\n\n\n<li><strong>l\u2019\u00c9quateur,<\/strong><\/li>\n\n\n\n<li><strong>l\u2019Ethiopie<\/strong>.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full\"><img data-recalc-dims=\"1\" decoding=\"async\" width=\"646\" height=\"340\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/07\/flux-commerciaux-dans-le-monde-en-horticultures-et-pepinieres-en-2022.png?resize=646%2C340&#038;ssl=1\" alt=\"flux commerciaux dans le monde en horticultures et p\u00e9pini\u00e8res en 2022 pour analyse en 2023\" class=\"wp-image-5035\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/07\/flux-commerciaux-dans-le-monde-en-horticultures-et-pepinieres-en-2022.png?w=646&amp;ssl=1 646w, https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/07\/flux-commerciaux-dans-le-monde-en-horticultures-et-pepinieres-en-2022.png?resize=300%2C158&amp;ssl=1 300w\" sizes=\"(max-width: 646px) 100vw, 646px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Les importations mondiales toutes cat\u00e9gories p\u00e8sent 11\u00a0429 millions d\u2019euros<\/strong> recens\u00e9s. Elles concernent les fleurs coup\u00e9es \u00e0 59\u00a0%, et touchent en premier l\u2019Allemagne pour 2\u00a0091 millions d\u2019euros (18\u00a0%) puis les Pays-Bas pour 1861 millions d\u2019euros (16\u00a0%).<\/p>\n\n\n\n<p>Le solde entre import et export des Pays-Bas d\u00e9montre, si besoin \u00e9tait, le leadership de ce pays sur la production et la commercialisation mondiale.<\/p>\n\n\n\n<p>Par contre,<strong> la France, toutes cat\u00e9gories, importe d\u00e9sormais 12 fois plus en valeur que ce qu\u2019elle n\u2019exporte <\/strong>(14 fois plus en 2018).<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">L\u2019interprofession fran\u00e7aise : acteurs, \u00e9conomie et \u00e9volution<\/h2>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong>52\u00a0000 entreprises constituent la fili\u00e8re fran\u00e7aise de l\u2019horticulture, de la p\u00e9pini\u00e8re, de la fleuristerie et du paysage<\/strong> :<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>62\u00a0% sont des acteurs du paysage, <\/li>\n\n\n\n<li>32\u00a0% sont de la commercialisation,<\/li>\n\n\n\n<li>8\u00a0% sont de la production.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>En cinq ans, la fili\u00e8re globalement se d\u00e9veloppe, en chiffre d\u2019affaires comme en nombre d\u2019emplois. Elle p\u00e8se \u00e9galement un petit peu plus dans le PIB fran\u00e7ais.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Les entreprises de production et de commercialisation continuent donc leur concentration.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Les acteurs de la production<\/h3>\n\n\n\n<p>Le chiffre d\u2019affaires de la production fran\u00e7aise se contracte.<\/p>\n\n\n\n<p>La fili\u00e8re est fortement importatrice et la comp\u00e9titivit\u00e9 des exploitants fran\u00e7ais se d\u00e9grade. <strong>En 10 ans, le nombre d\u2019entreprises fran\u00e7aises a presque \u00e9t\u00e9 divis\u00e9 par deux<\/strong> (-\u00a05\u00a0% par an).<\/p>\n\n\n\n<p>Si bien qu\u2019<strong>en 2022 :<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>43\u00a0% des v\u00e9g\u00e9taux<\/strong> d\u2019int\u00e9rieur et d\u2019ext\u00e9rieur achet\u00e9s en France <strong>sont cultiv\u00e9s en France<\/strong>,<\/li>\n\n\n\n<li><strong>23\u00a0% des fleurs coup\u00e9es<\/strong> achet\u00e9es en France <strong>sont cultiv\u00e9es en France<\/strong>,<\/li>\n\n\n\n<li><strong>60\u00a0% des v\u00e9g\u00e9taux d\u2019ext\u00e9rieurs<\/strong> achet\u00e9s en France <strong>sont cultiv\u00e9s en France<\/strong>.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>\u00c0 noter que, entre 2017 et 2022, c\u2019est toujours la p\u00e9pini\u00e8re qui r\u00e9siste alors le mieux.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Les acteurs de la commercialisation<\/h3>\n\n\n\n<p>Les commerces de gros, les jardineries et les libres services agricoles (LSA) continuent leur concentration, en qu\u00eate d\u2019efficacit\u00e9 \u00e9conomique.<\/p>\n\n\n\n<p>En 2022, <strong>73\u00a0% des foyers ont achet\u00e9 au moins un v\u00e9g\u00e9tal<\/strong> (76\u00a0% en 2020). Apr\u00e8s avoir progress\u00e9 de fa\u00e7on spectaculaire, le budget moyen des foyers baisse et atteint 116\u00a0\u20ac\/an (130\u00a0\u20ac en 2021). Mais, il demeure sup\u00e9rieur \u00e0 2020 et 2019.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>L\u2019ensemble du march\u00e9 s\u2019essouffle et semble aller vers un changement d\u2019habitudes d\u2019achat<\/strong>. Il y a alors une forte baisse des volumes (15\u00a0% \/ 2021) atteignant le plus faible niveau jamais enregistr\u00e9 quel que soit le segment. La baisse en volume est principalement port\u00e9e par les v\u00e9g\u00e9taux d\u2019ext\u00e9rieurs.<\/p>\n\n\n\n<p>Les autres segments se portent mieux (int\u00e9rieur, cimeti\u00e8re, obs\u00e8ques) avec un niveau inf\u00e9rieur mais proche de 2020 et une baisse moins importante en valeur (\u2011\u00a011% \/ 2021). Au final, la valeur reste sup\u00e9rieure \u00e0 2020, sans retrouver son niveau d\u2019avant la crise. <strong>Le prix pay\u00e9 \u00e0 l\u2019unit\u00e9 continue de progresser<\/strong> (4,40\u00a0\u20ac en 2022), en particulier dans la grande distribution.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Hormis les magasins de bricolage ou de d\u00e9coration, en volume comme en valeur, tous les lieux d\u2019achat sont en baisse par rapport \u00e0 2021<\/strong>, m\u00eame si les fleuristes se portent un peu mieux en volume, et la grande distribution en valeur (avec une augmentation significative des prix). Les parts de march\u00e9 restent stables (jardineries en t\u00eate en volume, fleuristes en valeur).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Les achats sur internet<\/strong> ont fortement augment\u00e9 en 2020 mais restent stables en 2022\u00a0: avec 4\u00a0% des quantit\u00e9s achet\u00e9es et 6\u00a0% des sommes d\u00e9pens\u00e9es, ils <strong>concernent 9\u00a0% des foyers.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Les acteurs du paysage<\/h3>\n\n\n\n<p><strong>Les acteurs du paysage sont les seuls de la fili\u00e8re \u00e0 voir leur nombre augmenter depuis 2017.<\/strong> L\u2019activit\u00e9 \u00e9conomique affiche une bonne dynamique, qui profite d\u2019une conjoncture favorable avec le besoin de nature et les probl\u00e9matiques environnementales.<strong> La croissance du secteur est boost\u00e9e par le march\u00e9 des particuliers <\/strong>qui repr\u00e9sente la moiti\u00e9 du chiffre d\u2019affaires des entreprises du paysage (3,85\u00a0Mds\u20ac). Et concernant les activit\u00e9s, la cr\u00e9ation de jardin (4,15\u00a0Mds\u20ac) g\u00e9n\u00e8re plus de chiffre d\u2019affaires que l\u2019entretien des jardins (2,95\u00a0Mds).<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full\"><img data-recalc-dims=\"1\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"765\" height=\"536\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/07\/la-filiere-de-lhorticulture-de-la-pepiniere-de-la-fleuristerie-et-du-paysage-en-2022.png?resize=765%2C536&#038;ssl=1\" alt=\"la fili\u00e8re de l'horticulture de la p\u00e9pini\u00e8re de la fleuristerie et du paysage en 2022 pour analyse en 2023\" class=\"wp-image-5041\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/07\/la-filiere-de-lhorticulture-de-la-pepiniere-de-la-fleuristerie-et-du-paysage-en-2022.png?w=765&amp;ssl=1 765w, https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/07\/la-filiere-de-lhorticulture-de-la-pepiniere-de-la-fleuristerie-et-du-paysage-en-2022.png?resize=300%2C210&amp;ssl=1 300w\" sizes=\"(max-width: 765px) 100vw, 765px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size\"><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">La production fran\u00e7aise en 2021<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>La production horticole et p\u00e9pini\u00e8re ornementales est un secteur de production intensive<\/strong>. Elle se rapproche de l&rsquo;industrie par l&rsquo;importance du capital, du travail et des techniques requises. <strong>C\u2019est l\u2019un des secteurs le plus employeur de main-d\u2019\u0153uvre en agriculture.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>La<strong> gamme commercialis\u00e9e par les producteurs fran\u00e7ais reste relativement diversifi\u00e9e<\/strong>, ce qui induit une forte variabilit\u00e9 de situations d\u2019entreprises. Au niveau national, les plantes de p\u00e9pini\u00e8re repr\u00e9sentent plus du tiers du chiffre d\u2019affaires, suivies par les plantes en pots puis les plantes \u00e0 massifs.<\/p>\n\n\n\n<p>Les Pays de la Loire concentrent un quart de la production horticole fran\u00e7aise (391\u00a0M\u20ac sur un total de 1\u00a0617\u00a0M\u20ac).<\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">La productivit\u00e9 de la fili\u00e8re<\/h3>\n\n\n\n<p>En 2021, <strong>les indicateurs de \u00ab\u00a0productivit\u00e9\u00a0\u00bb continuent de s\u2019am\u00e9liorer<\/strong>, tendance observ\u00e9e depuis 2015 au sein de ces entreprises fran\u00e7aises dont le nombre, rappelons-le, se r\u00e9duit. Si bien que <strong>les r\u00e9sultats 2021 sont \u00e0 un niveau historiquement haut, et ce pour deux raisons :<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>des produits en forte hausse\u00a0:<\/strong> entre +\u00a011\u00a0% et +\u00a029\u00a0% selon les m\u00e9tiers (+\u00a014\u00a0% au global)<\/li>\n\n\n\n<li><strong>des hausses de charges contenues : <\/strong>+\u00a014\u00a0% pour les charges op\u00e9rationnelles, +\u00a05\u00a0% pour les charges fixes. <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Toujours en France, <strong>la dynamique d\u2019investissements reste donc mod\u00e9r\u00e9e pour la seconde ann\u00e9e cons\u00e9cutive<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Les modes de commercialisation<\/h3>\n\n\n\n<p>Ces tendances nationales englobent toutefois des situations tr\u00e8s variables selon le mode de commercialisation.<\/p>\n\n\n\n<p>Pour la 6<sup>\u00e8me<\/sup> ann\u00e9e cons\u00e9cutive, <strong>les entreprises qui commercialisent en vente directe connaissent une am\u00e9lioration du niveau d\u2019activit\u00e9<\/strong>. Le chiffre d\u2019affaires est en hausse en 2021. L\u2019efficacit\u00e9 \u00e9conomique progresse, ce mode de commercialisation permet une plus grande r\u00e9gularit\u00e9 des r\u00e9sultats que les autres d\u00e9bouch\u00e9s.<\/p>\n\n\n\n<p>Apr\u00e8s avoir connu une ann\u00e9e 2017 difficile, une ann\u00e9e 2018 de \u00ab\u00a0convalescence\u00a0\u00bb, une nette am\u00e9lioration en 2019, une contraction en 2020, les entreprises commercialisant via un grossiste connaissent des r\u00e9sultats \u00e9conomiques 2021 bien meilleurs. <strong>Les produits progressent, les charges \u00e9galement, mais l\u2019efficacit\u00e9 \u00e9conomique s\u2019am\u00e9liore, ainsi que les ratios financiers.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Quant aux ventes au distributeur final, avec des entreprises dont la taille est sup\u00e9rieure \u00e0 la moyenne, leur chiffre d\u2019affaires progresse \u00e9galement en 2021. Leur efficacit\u00e9 \u00e9conomique passe de la plus faible en 2020 \u00e0 la plus forte en 2021 des trois groupes, le tout boost\u00e9 par une strat\u00e9gie \u00ab volume \u00bb. Ce qui fait qu\u2019on trouve alors dans ce groupe les entreprises les plus dynamiques.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Les enjeux d\u2019avenir pour la fili\u00e8re<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Il y a alors des enjeux au niveau :<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>de la production<\/strong> :<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Renouveler les chefs d\u2019entreprise en horticulture et p\u00e9pini\u00e8re ornementale et attirer une main-d\u2019\u0153uvre salari\u00e9e comp\u00e9tente tout en am\u00e9liorant les conditions de travail.<\/li>\n\n\n\n<li>Accompagner les structures de production vers la double performance \u00e9conomique et environnementale.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>du march\u00e9<\/strong> :<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Retrouver une place pour les produits horticoles fran\u00e7ais dans les diff\u00e9rents circuits de distribution et d\u00e9velopper de nouveaux modes de commercialisation. Cr\u00e9er un \u00ab made in France \u00bb.<\/li>\n\n\n\n<li>Redonner l\u2019envie de consommer du v\u00e9g\u00e9tal, de la fonction \u00ab plaisir \u00bb \u00e0 de nouvelles fonctions (alimentaire, sant\u00e9, etc.)<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>de la fili\u00e8re<\/strong> :<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Am\u00e9liorer la comp\u00e9titivit\u00e9 de la fili\u00e8re horticole fran\u00e7aise en structurant plus l\u2019offre et la commercialisation, en optimisant la logistique.<\/li>\n\n\n\n<li>Rendre l&rsquo;offre d&rsquo;accompagnement des entreprises horticoles et les projets d&rsquo;avenir de la fili\u00e8re plus lisibles aupr\u00e8s des :\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>d\u00e9cideurs<\/li>\n\n\n\n<li>partenaires<\/li>\n\n\n\n<li>acteurs de la fili\u00e8re<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\">Pour consulter au format PDF notre derni\u00e8re veille \u00e9conomique sur l&rsquo;horticulture et les p\u00e9pini\u00e8res 2023 :<\/p>\n\n\n<div class=\"_3d-flip-book  fb3d-fullscreen-mode full-size\" data-id=\"5039\" data-mode=\"fullscreen\" data-title=\"false\" data-template=\"short-white-book-view\" data-lightbox=\"dark-shadow\" data-urlparam=\"fb3d-page\" data-page-n=\"0\" data-pdf=\"\" data-tax=\"null\" data-thumbnail=\"\" data-cols=\"3\" data-book-template=\"default\" data-trigger=\"\"><\/div><script type=\"text\/javascript\">window.FB3D_CLIENT_DATA = window.FB3D_CLIENT_DATA || [];FB3D_CLIENT_DATA.push('eyJwb3N0cyI6eyI1MDM5Ijp7IklEIjo1MDM5LCJ0aXRsZSI6IlZFSUxMRSBFQ08gSG9ydGljdWx0dXJlIGV0IHBcdTAwZTlwaW5pXHUwMGU4cmUganVpbiAyMDI0IiwidHlwZSI6InBkZiIsInJlYWR5X2Z1bmN0aW9uIjoiIiwiYm9va19zdHlsZSI6ImZsYXQiLCJib29rX3RlbXBsYXRlIjoibm9uZSIsIm91dGxpbmUiOltdLCJkYXRhIjp7InBvc3RfSUQiOiI1MDQwIiwiZ3VpZCI6Imh0dHBzOlwvXC9ub3JtYW5kaWVtYWluZS5jZXJmcmFuY2UuZnJcL2xhdGVsaWVyXC93cC1jb250ZW50XC91cGxvYWRzXC9zaXRlc1wvMlwvMjAyNFwvMDdcL1ZFSUxMRV9FQ09fSG9ydGljdWx0dXJlLWV0LXBlcGluaWVyZXNfSnVpbi0yMDI0LnBkZiIsInBkZl9wYWdlcyI6IjQiLCJwYWdlc19jdXN0b21pemF0aW9uIjoibm9uZSJ9LCJ0aHVtYm5haWwiOnsiZGF0YSI6eyJwb3N0X0lEIjoiMCJ9LCJ0eXBlIjoiYXV0byJ9LCJwcm9wcyI6eyJiYWNrZ3JvdW5kQ29sb3IiOiJhdXRvIiwiYmFja2dyb3VuZEltYWdlIjoiYXV0byIsImJhY2tncm91bmRTdHlsZSI6ImF1dG8iLCJoaWdobGlnaHRMaW5rcyI6ImF1dG8iLCJsaWdodGluZyI6ImF1dG8iLCJjYWNoZWRQYWdlcyI6ImF1dG8iLCJyZW5kZXJJbmFjdGl2ZVBhZ2VzIjoiYXV0byIsInJlbmRlckluYWN0aXZlUGFnZXNPbk1vYmlsZSI6ImF1dG8iLCJyZW5kZXJXaGlsZUZsaXBwaW5nIjoiYXV0byIsInByZWxvYWRQYWdlcyI6ImF1dG8iLCJhdXRvUGxheUR1cmF0aW9uIjoiYXV0byIsInJ0bCI6ImF1dG8iLCJpbnRlcmFjdGl2ZUNvcm5lcnMiOiJhdXRvIiwibWF4RGVwdGgiOiJhdXRvIiwic2hlZXQiOnsic3RhcnRWZWxvY2l0eSI6ImF1dG8iLCJ3YXZlIjoiYXV0byIsInNoYXBlIjoiYXV0byIsIndpZHRoVGV4ZWxzIjoiYXV0byIsImNvbG9yIjoiYXV0byIsInNpZGUiOiJhdXRvIiwiY29ybmVyRGV2aWF0aW9uIjoiYXV0byIsImZsZXhpYmlsaXR5IjoiYXV0byIsImZsZXhpYmxlQ29ybmVyIjoiYXV0byIsImJlbmRpbmciOiJhdXRvIiwiaGVpZ2h0VGV4ZWxzIjoiYXV0byJ9LCJjb3ZlciI6eyJ3YXZlIjoiYXV0byIsImNvbG9yIjoiYXV0byIsInNpZGUiOiJhdXRvIiwiYmluZGVyVGV4dHVyZSI6ImF1dG8iLCJkZXB0aCI6ImF1dG8iLCJwYWRkaW5nIjoiYXV0byIsInN0YXJ0VmVsb2NpdHkiOiJhdXRvIiwiZmxleGliaWxpdHkiOiJhdXRvIiwiZmxleGlibGVDb3JuZXIiOiJhdXRvIiwiYmVuZGluZyI6ImF1dG8iLCJ3aWR0aFRleGVscyI6ImF1dG8iLCJoZWlnaHRUZXhlbHMiOiJhdXRvIiwibWFzcyI6ImF1dG8iLCJzaGFwZSI6ImF1dG8ifSwicGFnZSI6eyJ3YXZlIjoiYXV0byIsImNvbG9yIjoiYXV0byIsInNpZGUiOiJhdXRvIiwiZGVwdGgiOiJhdXRvIiwic3RhcnRWZWxvY2l0eSI6ImF1dG8iLCJmbGV4aWJpbGl0eSI6ImF1dG8iLCJmbGV4aWJsZUNvcm5lciI6ImF1dG8iLCJiZW5kaW5nIjoiYXV0byIsIndpZHRoVGV4ZWxzIjoiYXV0byIsImhlaWdodFRleGVscyI6ImF1dG8iLCJtYXNzIjoiYXV0byIsInNoYXBlIjoiYXV0byJ9LCJoZWlnaHQiOiJhdXRvIiwid2lkdGgiOiJhdXRvIiwiZ3Jhdml0eSI6ImF1dG8iLCJwYWdlc0ZvclByZWRpY3RpbmciOiJhdXRvIn0sImNvbnRyb2xQcm9wcyI6eyJhY3Rpb25zIjp7ImNtZFRvYyI6eyJlbmFibGVkIjoiYXV0byIsImVuYWJsZWRJbk5hcnJvdyI6ImF1dG8iLCJhY3RpdmUiOiJhdXRvIiwiZGVmYXVsdFRhYiI6ImF1dG8ifSwiY21kQXV0b1BsYXkiOnsiZW5hYmxlZCI6ImF1dG8iLCJlbmFibGVkSW5OYXJyb3ciOiJhdXRvIiwiYWN0aXZlIjoiYXV0byJ9LCJjbWRTYXZlIjp7ImVuYWJsZWQiOiJhdXRvIiwiZW5hYmxlZEluTmFycm93IjoiYXV0byJ9LCJjbWRQcmludCI6eyJlbmFibGVkIjoiYXV0byIsImVuYWJsZWRJbk5hcnJvdyI6ImF1dG8ifSwiY21kU2luZ2xlUGFnZSI6eyJlbmFibGVkIjoiYXV0byIsImVuYWJsZWRJbk5hcnJvdyI6ImF1dG8iLCJhY3RpdmUiOiJhdXRvIiwiYWN0aXZlRm9yTW9iaWxlIjoiYXV0byJ9LCJ3aWRUb29sYmFyIjp7ImVuYWJsZWQiOiJhdXRvIiwiZW5hYmxlZEluTmFycm93IjoiYXV0byJ9fX0sImF1dG9UaHVtYm5haWwiOiJodHRwczpcL1wvbm9ybWFuZGllbWFpbmUuY2VyZnJhbmNlLmZyXC9sYXRlbGllclwvd3AtY29udGVudFwvdXBsb2Fkc1wvc2l0ZXNcLzJcLzNkLWZsaXAtYm9va1wvYXV0by10aHVtYm5haWxzXC81MDM5LnBuZyIsInBvc3RfbmFtZSI6InZlaWxsZS1lY28taG9ydGljdWx0dXJlLWV0LXBlcGluaWVyZS1qdWluLTIwMjQiLCJwb3N0X3R5cGUiOiIzZC1mbGlwLWJvb2sifX0sInBhZ2VzIjpbXSwiZmlyc3RQYWdlcyI6W119');window.FB3D_CLIENT_LOCALE && FB3D_CLIENT_LOCALE.render && FB3D_CLIENT_LOCALE.render();<\/script>\n\n\n\n<p class=\"has-small-font-size\">Source : Organisation \u00e9conomique de la fili\u00e8re horticulture et p\u00e9pini\u00e8re des Pays de la Loire 2018, Chambre R\u00e9gionale d\u2019Agriculture Pays de la Loire<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-medium-font-size\">Retrouvez aussi nos <a href=\"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/category\/agriculture\/production-vegetale\/conjoncture-production-vegetale-agriculture\/horitculture-pepinieres\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">notes de conjoncture sur la fili\u00e8re horticulture et p\u00e9pini\u00e8re<\/a> sur notre site internet.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Horticulture et p\u00e9pini\u00e8res : \u00e9tat des lieux 2023 et enjeux de la fili\u00e8re<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":5037,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"set","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[131,150,137],"tags":[256,254,255],"class_list":["post-5032","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-agriculture","category-horticulture-pepinieres","category-production-vegetale","tag-fleurs","tag-horticulture","tag-pepinieres"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.7 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>2023 Horticulture et p\u00e9pini\u00e8res - L&#039;Atelier des \u00e9tudes \u00e9conomiques<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"D\u00e9couvrez notre veille \u00e9conomique pr\u00e9sentant l&#039;\u00e9tat des lieux 2023 et les enjeux de la fili\u00e8re horticulture et p\u00e9pini\u00e8res.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/horticulture-pepinieres-2023\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"fr_FR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"2023 Horticulture et p\u00e9pini\u00e8res - L&#039;Atelier des \u00e9tudes \u00e9conomiques\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"D\u00e9couvrez notre veille \u00e9conomique pr\u00e9sentant l&#039;\u00e9tat des lieux 2023 et les enjeux de la fili\u00e8re horticulture et p\u00e9pini\u00e8res.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/horticulture-pepinieres-2023\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"L&#039;Atelier des \u00e9tudes \u00e9conomiques\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-07-01T08:59:27+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-07-01T08:59:28+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/07\/horticulture-et-pepinieres-2023.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"300\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"300\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Lola\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"\u00c9crit par\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Lola\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Dur\u00e9e de lecture estim\u00e9e\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/horticulture-pepinieres-2023\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/horticulture-pepinieres-2023\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Lola\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9d5645901ac39987762b3b959a346f05\"},\"headline\":\"2023 Horticulture et p\u00e9pini\u00e8res\",\"datePublished\":\"2024-07-01T08:59:27+00:00\",\"dateModified\":\"2024-07-01T08:59:28+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/horticulture-pepinieres-2023\\\/\"},\"wordCount\":1625,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/horticulture-pepinieres-2023\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/2\\\/2024\\\/07\\\/horticulture-et-pepinieres-2023.png?fit=300%2C300&ssl=1\",\"keywords\":[\"fleurs\",\"horticulture\",\"p\u00e9pini\u00e8res\"],\"articleSection\":[\"Agriculture\",\"Horticulture-P\u00e9pini\u00e8res\",\"Production v\u00e9g\u00e9tale\"],\"inLanguage\":\"fr-FR\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/horticulture-pepinieres-2023\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/horticulture-pepinieres-2023\\\/\",\"name\":\"2023 Horticulture et p\u00e9pini\u00e8res - L&#039;Atelier des \u00e9tudes \u00e9conomiques\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/horticulture-pepinieres-2023\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/horticulture-pepinieres-2023\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/2\\\/2024\\\/07\\\/horticulture-et-pepinieres-2023.png?fit=300%2C300&ssl=1\",\"datePublished\":\"2024-07-01T08:59:27+00:00\",\"dateModified\":\"2024-07-01T08:59:28+00:00\",\"description\":\"D\u00e9couvrez notre veille \u00e9conomique pr\u00e9sentant l'\u00e9tat des lieux 2023 et les enjeux de la fili\u00e8re horticulture et p\u00e9pini\u00e8res.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/horticulture-pepinieres-2023\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/horticulture-pepinieres-2023\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/horticulture-pepinieres-2023\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/2\\\/2024\\\/07\\\/horticulture-et-pepinieres-2023.png?fit=300%2C300&ssl=1\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/2\\\/2024\\\/07\\\/horticulture-et-pepinieres-2023.png?fit=300%2C300&ssl=1\",\"width\":300,\"height\":300,\"caption\":\"D\u00e9couvrez notre veille \u00e9conomique pr\u00e9sentant l'\u00e9tat des lieux 2023 et les enjeux de la fili\u00e8re horticulture et p\u00e9pini\u00e8res.\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/horticulture-pepinieres-2023\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Accueil\",\"item\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"2023 Horticulture et p\u00e9pini\u00e8res\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/\",\"name\":\"L&#039;Atelier des \u00e9tudes \u00e9conomiques\",\"description\":\"Un site du Cerfrance Normandie Maine\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"fr-FR\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/#organization\",\"name\":\"L&#039;Atelier des \u00e9tudes \u00e9conomiques\",\"url\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/2\\\/2020\\\/10\\\/Logo-atelier-2016.png?fit=400%2C195&ssl=1\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/i0.wp.com\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/2\\\/2020\\\/10\\\/Logo-atelier-2016.png?fit=400%2C195&ssl=1\",\"width\":400,\"height\":195,\"caption\":\"L&#039;Atelier des \u00e9tudes \u00e9conomiques\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"}},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9d5645901ac39987762b3b959a346f05\",\"name\":\"Lola\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"fr-FR\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/d107c1b0f7f9e6250c6c7f9239b8c025730a0a51e46eebc2e1e6a38220f74e7d?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/d107c1b0f7f9e6250c6c7f9239b8c025730a0a51e46eebc2e1e6a38220f74e7d?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/d107c1b0f7f9e6250c6c7f9239b8c025730a0a51e46eebc2e1e6a38220f74e7d?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Lola\"},\"sameAs\":[\"lola\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/normandiemaine.cerfrance.fr\\\/latelier\\\/author\\\/lola\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"2023 Horticulture et p\u00e9pini\u00e8res - L&#039;Atelier des \u00e9tudes \u00e9conomiques","description":"D\u00e9couvrez notre veille \u00e9conomique pr\u00e9sentant l'\u00e9tat des lieux 2023 et les enjeux de la fili\u00e8re horticulture et p\u00e9pini\u00e8res.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/horticulture-pepinieres-2023\/","og_locale":"fr_FR","og_type":"article","og_title":"2023 Horticulture et p\u00e9pini\u00e8res - L&#039;Atelier des \u00e9tudes \u00e9conomiques","og_description":"D\u00e9couvrez notre veille \u00e9conomique pr\u00e9sentant l'\u00e9tat des lieux 2023 et les enjeux de la fili\u00e8re horticulture et p\u00e9pini\u00e8res.","og_url":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/horticulture-pepinieres-2023\/","og_site_name":"L&#039;Atelier des \u00e9tudes \u00e9conomiques","article_published_time":"2024-07-01T08:59:27+00:00","article_modified_time":"2024-07-01T08:59:28+00:00","og_image":[{"width":300,"height":300,"url":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/07\/horticulture-et-pepinieres-2023.png","type":"image\/png"}],"author":"Lola","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"\u00c9crit par":"Lola","Dur\u00e9e de lecture estim\u00e9e":"9 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/horticulture-pepinieres-2023\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/horticulture-pepinieres-2023\/"},"author":{"name":"Lola","@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/#\/schema\/person\/9d5645901ac39987762b3b959a346f05"},"headline":"2023 Horticulture et p\u00e9pini\u00e8res","datePublished":"2024-07-01T08:59:27+00:00","dateModified":"2024-07-01T08:59:28+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/horticulture-pepinieres-2023\/"},"wordCount":1625,"publisher":{"@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/horticulture-pepinieres-2023\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/07\/horticulture-et-pepinieres-2023.png?fit=300%2C300&ssl=1","keywords":["fleurs","horticulture","p\u00e9pini\u00e8res"],"articleSection":["Agriculture","Horticulture-P\u00e9pini\u00e8res","Production v\u00e9g\u00e9tale"],"inLanguage":"fr-FR"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/horticulture-pepinieres-2023\/","url":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/horticulture-pepinieres-2023\/","name":"2023 Horticulture et p\u00e9pini\u00e8res - L&#039;Atelier des \u00e9tudes \u00e9conomiques","isPartOf":{"@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/horticulture-pepinieres-2023\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/horticulture-pepinieres-2023\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/07\/horticulture-et-pepinieres-2023.png?fit=300%2C300&ssl=1","datePublished":"2024-07-01T08:59:27+00:00","dateModified":"2024-07-01T08:59:28+00:00","description":"D\u00e9couvrez notre veille \u00e9conomique pr\u00e9sentant l'\u00e9tat des lieux 2023 et les enjeux de la fili\u00e8re horticulture et p\u00e9pini\u00e8res.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/horticulture-pepinieres-2023\/#breadcrumb"},"inLanguage":"fr-FR","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/horticulture-pepinieres-2023\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/horticulture-pepinieres-2023\/#primaryimage","url":"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/07\/horticulture-et-pepinieres-2023.png?fit=300%2C300&ssl=1","contentUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/07\/horticulture-et-pepinieres-2023.png?fit=300%2C300&ssl=1","width":300,"height":300,"caption":"D\u00e9couvrez notre veille \u00e9conomique pr\u00e9sentant l'\u00e9tat des lieux 2023 et les enjeux de la fili\u00e8re horticulture et p\u00e9pini\u00e8res."},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/horticulture-pepinieres-2023\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Accueil","item":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"2023 Horticulture et p\u00e9pini\u00e8res"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/#website","url":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/","name":"L&#039;Atelier des \u00e9tudes \u00e9conomiques","description":"Un site du Cerfrance Normandie Maine","publisher":{"@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"fr-FR"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/#organization","name":"L&#039;Atelier des \u00e9tudes \u00e9conomiques","url":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/10\/Logo-atelier-2016.png?fit=400%2C195&ssl=1","contentUrl":"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2020\/10\/Logo-atelier-2016.png?fit=400%2C195&ssl=1","width":400,"height":195,"caption":"L&#039;Atelier des \u00e9tudes \u00e9conomiques"},"image":{"@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/#\/schema\/person\/9d5645901ac39987762b3b959a346f05","name":"Lola","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"fr-FR","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d107c1b0f7f9e6250c6c7f9239b8c025730a0a51e46eebc2e1e6a38220f74e7d?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d107c1b0f7f9e6250c6c7f9239b8c025730a0a51e46eebc2e1e6a38220f74e7d?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d107c1b0f7f9e6250c6c7f9239b8c025730a0a51e46eebc2e1e6a38220f74e7d?s=96&d=mm&r=g","caption":"Lola"},"sameAs":["lola"],"url":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/author\/lola\/"}]}},"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2024\/07\/horticulture-et-pepinieres-2023.png?fit=300%2C300&ssl=1","jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/pcBSJA-1ja","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5032","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5032"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5032\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5043,"href":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5032\/revisions\/5043"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5037"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5032"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5032"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/normandiemaine.cerfrance.fr\/latelier\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5032"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}